ازدواج و  طلاق  (سردفتر )

 روایتی در بحارالانوار آمده است که اشاره دارد به ازدواج امیرالمومنین (ع) و فاطمه زهرا (س) که می توان از این روایت چند نکته برداشت کرد. زمانیکه حضرت امیر (ع)، حضرت زهرا (س) را از نبی مکرم اسلام خواستگاری کردند، پیامبر(ص) فرمودند: یا علی؛ شما از مال دنیا چه چیزی در اختیار دارید؟ حضرت علی (ع) فرمودند: یک اسب؛ یک قاطر؛ یک شمشیر و یک زره. پیامبر (ص) فرمودند: اسب، قاطر و شمشیر نیاز توست اما زره در زندگی ات خیلی موثر نیست، پس آن را بفروش و با هزینه آن مخارج عروسی را بپرداز. حضرت علی (ع) نیز اطاعت کرده، زره را می فروشند و پول به دست آمده را 2 بخش می کنند؛ بخشی را جهیزیه می خرند و بخشی دیگر را مهریه حضرت زهرا (س) قرار می دهند.

از این روایت چند نکته مورد استفاده قرار می گیرد: اول اینکه؛ جهیزیه را امیر المومنین تهیه کردند پس در آن زمان خرید جهیزیه وظیفه مردان بوده است. دوم اینکه؛ روایت اشاره دارد به این موضوع که با بخشی از پول زره؛ جهیزیه تهیه شده است. پس متوجه می شویم که جهیزیه آن زمان بسیار ساده و در حد نیاز یک زندگی بوده است. و مورد سوم که قابل توجه است اینکه؛ الباقی پول زره بابت مهریه رفته است پس معلوم می شود که مهریه هم خیلی زیاد نبوده است.

باید توجه داشت که همه این نکات مربوط به شأن و جایگاه و جلال و جبروت بزرگانی است که از هر نظر در صدر اسلام قرار داشته اند. 

 اگر وضعیت آن دوره را با وضعیت فعلی جامعه مطابقت دهیم، مشاهده می کنیم که رفتارها و کردارهای ما اصلا با مصادیقی که در اسلام به آن پرداخته شده است، یکی نیست. دسته ای از روایت ها امر به مهریه های کم دارند و دسته ای دیگر از روایت ها مهریه های زیاد را نهی می کنند.

 به روایتی اشاره مي كنم  که در آن پیامبر (ص) قسم می خورند که هر خانمی که مهریه اش زیاد باشد و آن باعث عذاب شوهر باشد، نتیجه اش عذاب قیامت است. در روایتی از امام صادق (ع) نیز آمده است: سعادت و برکت زن به آن است که مخارج اش کم باشد و شاید منظور از مخارج مهریه هم باشد.

 حال اگر بخواهیم مهریه را از نظر فقهی بررسی کنیم، برخی فقها معتقدند که مهریه های بالا قابل مطالبه نیست و اگر تعداد سکه بیش از اندازه بالا رود عروس خانم نمی تواند مدعی دریافت چنین مهریه ای شود و از نظر قانونی مهرالمثل یعنی مهریه مرسوم و عُرف جامعه به او تعلق می گیرد.