ازدواج و  طلاق  (سردفتر )

آشنایی با مسائل حقوقی از جمله مواردی است که  شهروندان می توانند بیش از پیش با حقوق خود آشنا شوند و بنا به اظهار رییس قوه قضاییه با آشنایی مردم با قوانین موضوعه از مراجعات شهروندان به مراجع قضایی کاسته می شود.

 در این قسمت درباره شناسنامه و دادخواست تغییر تاریخ تولد مطالبی را به اطلاع خوانندگان عزیز می رسانیم...

 از حقوق اولیه هر انسان داشتن هویتی روشن و شفاف است.شناسنامه برگ هویت هر فرد به شمار می رود. شخص فاقد شناسنامه مانند کسی است که وجود ندارد. صدور شناسنامه انتساب اولیه هر شخص را به دیگران و اینکه پدر و مادر وی چه کسانی هستند و به کدام فامیل تعلق دارد، روشن می کند. بنابراین به محض تولد کودک پدر و مادر او وظیفه دارند نسبت به نامگذاری شایسته و اخذ شناسنامه برای فرزند خود اقدام کنند و از این طریق به مولود جدید هویت ببخشند.

سازمان متولی صدور شناسنامه:

سازمان ثبت احوال که زیر مجموعه وزارت کشور است موظف است وقایع حیاتی هر فرد اعم از ولادت، ازدواج، طلاق، رجوع، بذل مدت و وفات را ثبت کند و نسبت به صدور شناسنامه و تسلیم آن به متقاضی اقدام کند.

ثبت ولادت

تولد هر طفل در ایران اعم از این که پدر و مادر او ایرانی یا خارجی باشند، باید ظرف مدت 15 روز به اداره ثبت احوال اطلاع داده شود. همچنین ولادت اطفال ایرانی مقیم کشورهای خارجی به کنسولگری محل اقامت یا به نزدیک ترین کنسولگری اعلام شود. پس از اعلام ولادت، اگر طفل ایرانی باشد، شناسنامه ای با مشخصات وی صادر و تحویل پدر و مادرش می شود. در صورت خارجی بودن طفل، گواهی ولادت صادر و تحویل والدین کودک می شود. شناسنامه هر فرد یک شماره مخصوص دارد که شماره شناسنامه او نامیده می شود. این شماره باید در کلیه مدارک مربوط به ثبت احوال وی قید شود. ثبت ولادت به گواهی پزشک یا مامای رسمی یا به تصدیق موسسه ای که کودک در آنجا متولد شده یا شهادت دو شاهد انجام خواهد شد.

ثبت وفات

وفات هر شخصی اعم از ایرانی و خارجی و همچنین وفات طفل تازه به دنیا آمده باید بلافاصله به اداره ثبت احوال اعلام شود. این موارد در خصوص ایرانیان مقیم خارج به نزدیک ترین کنسولگری اعلام می شود و گواهی فوت به هر کس که متقاضی باشد، تسلیم می شود.

واقعه فوت باید به گواهی پزشک یا دو نفر شاهد باشد. مهلت اعلام فوت جهت اخذ گواهی، 10 روز از تاریخ فوت است. در این گواهی باید دلیل فوت شخص مورد نظر اعلام شود. در مورد اشخاص مفقود الاثر، دلیل فوت قطعی صادره از دادگاه است.

 ثبت ازدواج و طلاق

صاحبان دفاتر اسناد رسمی می بایست وقایع ازدواج، طلاق و رجوع را در دفترهای خود ثبت کنند و مراتب را به اداره ثبت احوال محل اطلاع دهند. این وظیفه در خارج از کشور به عهده نزدیک ترین کنسولگری است. اداره ثبت احوال نیز مکلف است کلیه وقایع ازدواج، طلاق، رجوع، بذل مدت، فسخ نکاح و تعدد زوجات را در دفاتر مربوطه منعکس کنند و سپس به شناسنامه انتقال دهد.

ثبت ازدواج به موجب اقرارنامه

ازدواج و طلاق غیرمدخوله در شناسنامه المثنی درج نخواهد شد.

افشای اطلاعات مذکور در دفاتر ثبت احوال جز برای صاحب سند و مقامات قضایی و دولتی ممنوع است.

اشخاصی که می توانند برای کودک تقاضای شناسنامه کنند:

اعلام تولد و دریافت شناسنامه تنها توسط این اشخاص می تواند صورت پذیرد:

پدر یا جد پدری

مادر  در صورت غیبت پدر.

وصی، قیم، امین.

اشخاصی که به طور قانونی عهده دار نگهداری طفل هستند.

متصدی یا نماینده موسسه ای که طفل به آنجا سپرده شده است.

صاحب شناسنامه در صورتی که سن او از 18 سال تمام به بالا باشد.

تغییر نام خانوادگی

تغییر نام خانوادگی در سازمان ثبت احوال کشور صورت می گیرد و نام خانوادگی حق صاحب آن نام محسوب می شود و شخص دیگر حق انتخاب آن نام را ندارد مگر با اجازه دارنده نام. این حق به وراث به ارث می رسد.

نام خانوادگی فرزند همان نام خانوادگی پدرش است و پس از رسیدن به سن قانونی، هر کس می تواند نام خانوادگی خود را تغییر دهد. زن می تواند در صورت موافقت شوهرش از نام خانوادگی او استفاده کند. در صورت طلاق ادامه استفاده از نام شوهر منوط به کسب اجازه از او است.

هیات حل اختلاف

در مقر ادارات ثبت احوال هیاتی به نام هیات حل اختلاف وجود دارد که به این امور رسیدگی می کند:

*تصحیح اشتباهات مندرج در دفاتر ثبت کل

*ابطال اسناد و شناسنامه هایی که بیگانگان مورد استفاده قرار داده اند.

*رفع اشتباهات ناشی از تحریر ضمن ثبت وقایع.

*ابطال اسناد مکرر یا موهوم و تصحیح اشتباه در ثبت جنس صاحب سند و تغییر نام های ممنوع.

حذف کلمات زاید و غیر ضروری یا ناشی از اشتباه در اسناد سجلی.

شکایت از تصمیمات هیات های حل اختلاف در دادگاه های عمومی محل اقامت خواهان مطرح می شود و رای صادره قابل پژوهش است.

چنانچه شناسنامه در خارج از کشور صادر شود یا اینکه در ایران صادر شود و صاحب شناسنامه مقیم خارج از کشور باشد، رسیدگی به دعاوی مطرح شده در دادگاه عمومی تهران صورت می پذیرد.