مشروح مناظره بررسی دلایل بالا رفتن سن ازدواج در جامعه؛
سوءاستفاده از برخی تسهیلات ازدواج آسان، عدم وحدت رویه مسئولان و دستگاهها در ترویج ازدواج آسان، تعیین اولویت مشکلات اقتصادی یا فرهنگی، تأثیر دوستیهای خیابانی و اینترنتی بر سرانجام ازدواج، از اهم موضوعات مطرح شده در مناظره امروز بود.
برنامه تلویزیونی «مناظره» با موضوع "بالا رفتن سن ازدواج در جامعه ایرانی" از ساعت 16:30 امروز جمعه برگزار شد. این هفته مهمانانی از بخش فرهنگی و دانشگاهی به استودیو 11 شبکه یک آمدند تا علل و تبعات بالا رفتن سن ازدواج را به «مناظره» و مباحثه بگذارند.
اسامی مهمان این هفته شامل محمد عباسی وزیر ورزش و جوانان در دولت دهم، علی مطهری نماینده مردم تهران و عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شواری اسلامی، حسین باهر جامعه شناس، مهری سویزی رئیس مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان و دانشپژوهان جوان و حجت الاسلام ولی الله نقی پورفر عضو هیات علمی دانشگاه قم بود.
این برنامه «مناظره» با رویکردی اجتماعی، اقتصادی و سیاسی هر هفته ساعت 16.30 تا 19 روی آنتن شبکه یک سیما می رود که امروز با توجه به هفته ازدواج مسئولان در خصوص " علل بالا رفتن سن ازدواج جوانان" به گفتوگو پرداختند.
«اقتصاد» و «فرهنگ» تنها 2 نمونه از دلایل 40گانه مشکلات ازدواج هستند
حسین باهر، جامعه شناس در ابتدای این مناظره اظهار داشت: بحث جالبی که شاید به نظر بنده میطلبد به آن توجه کنیم حماسه فرهنگی « مسئله ازدواج » است که همه با آن سروکار داریم در واقع در هستی خداوند وجود دارد و زوج نیز در این هستی آفریده شده است.
وی ادامه داد: شخص، زمانی به شخصیت تبدیل میشود که به زوجین تبدیل شده باشد چرا که جریان انسانیت حتما باید در مسیر ازدواج طی شود. ولی این به این معنا نیست که کسانی که ازدواج نکردهاند مانند حضرت مریم(س)، انسانیت ندارند بلکه به طور کلی این جریان در مسیر ازدواج صورت میگیرد.
این جامعه شناس با بیان اینکه برق در صورت اتصال جریان مثبت ومنفی به وجود می آید بنابراین ازدواج نیز باید مانند این امر انجام شود، گفت: ازدواج امر مهمی است و برای انسانیت لازم است.
وی ادامه داد: بحث جوانان بحث مورد اهمیتی بوده که این امر که چرا جوانان ازدواج نکرده و این مقوله کم شده است و طلاق زیاد به دلایل متعددی بستگی دارد در واقع این موضوع مربوط به 40 دلیل است که موضوع اقتصادی و فرهنگی 2 دلیل این امر هستند.
باهر بیان کرد: مشکلات اقتصادی امروز در جامعه مهم بوده که از جمله آن میتوان به مسکن اشاره کرد چرا که این امر حرف اول را میزند زیرا جوانان در این زمینه از طرف پدر ومادر حمایت میشود و بسیاری از حوانان هستند که شغل نیز ندارند که این خود مشکل دیگر این قشر است.
این جامعه شناس بیان کرد: موضوع فرهنگی از جمله دلایل کاهش ازدواج است که مسئولیت پذیری جوانان بسیار کاهش یافته است. ولی باید مسئول این موضوع را در نسل گذشته نیز بدانیم چرا که آنها نیز به ازدواج کم توجهی کردهاند و اکنون فرزندان هزینه این اقدام پدر و مادر را میپردازند.
باهر گفت: ماهوارهها از دیگر عوامل موثر هستند که در خانه و خانواده وجود دارد و همچنین امر اشتغال برای جوانان بسیار مهم بوده که بسیاری از آنها از این امر به دور هستند.
حجتالاسلام ولیالله نقی پورنفر اظهار داشت: در دین مبین اسلام جامعه سالم مساوی است با خانوادههای سالم، این تفکر که انسان پایدار محور توسعه پایدار است کلیت آن از نظر اسلام مورد قبول نیست، انسان در بستر خانواده اعتبار دارد، انسان بدون خانواده نه هویت سالم دارد و از نظر اجتماعی نیز اسلام آن را نمیپذیرد.
تأهل سالم، حداقل شرط سلامت روانی در مناسبات است
وی افزود: بنابراین تاهل سالم حداقل شرط سلامت روانی در روابط اجتماعی، اداری و سیاسی ما به حساب میآید، بحث خانواده 3 مساله اساسی دارد، یک تشکیل خانواده، دوم تحکمی خانواده و سوم تعالی خانواده. خانواده یک کلان شاخص کنترل صحت و سقم تدبیرهای نظام است که نقش سرنوشتسازی دارد.
نقیپورفر با اشاره به سوال پیامکی برنامه مناظره عنوان کرد: حداقل 60 درصد مسائل خانواده فرهنگی است و حداکثر 40 درصد مسائل خانواده اقتصادی است. مسائل فرهنگی خانواده هم یک بعد آموزش دارد، بعد مشاوره قدم به قدم دارد و بعد سوم همسریابی است. مسائل اقتصادی هم 3 مقوله دارد حداقل تامین مسکن، درآمد ماهیانه و حداقل امکانات زندگی است.
وی ادامه داد: از نظر منابع انسانی اگر بخواهیم آسیبشناسی کنیم طبیعتاً خانواده در مسائل اجتماعی بسیار تاثیرگذار است، خود جوانان نقش نخست را ایفا میکنند، به خصوص در تمام تحولات، در مساله خانواده در هر جامعه سالم محوری زنان در نقش همسری و مادری تعریف میشود. زنان با ازدواج شاغل میشوند و دو شغل الهی پیدا میکنند و تضمین سلامت خانواده با جایگاه مناسب خانمها تعریف میشود یعنی اصلاح جامعه باید از خانواده شروع شود.
نقیپورفر تصریح کرد: تمام سازمانهای اجتماعی باید در خدمت خانواده تعریف شوند و اگر ببینیم این ساختارها و قوانین تدبیری اندیشیده شده است خیر آن باید در خانواده سرریز شود. اصلا بشر با خانواده پا روی زمین گذاشته است و هرگز انسان فرادا نداشتهایم. افراد با خانواده زندگی را شروع کردهاند و این ساختارهای اجتماعی ضرورت خانواده را خواسته است پاسخ بدهد.
وی بیان داشت: مدیران ما هم مدیران فرهنگی و هم مدیران اجرایی ما نقش حیاتی در سرنوشت جامعه دارند، ما در وهله نخست مشکلات در زمینه مدیریتهای فرهنگی و اجرایی داریم، اولین تحول باید در زمینه انقلاب فرهنگی در اتاقهای فکر کشور رخ دهد و این اتاقهای فرهنگی ما مجمع تشخیص مصلحت و مجلس هستند. یک نمونه روشن بیان کنم ما پیشنهاد داده بودیم در مرکز پژوهشهای مجلس اگر بخواهیم سازمان جوانان را ادغام کنیم باید زنان و خانواده را نیز داشته باشیم ولی بدون اینکه جواب مناسبی را به ما بدهند آمدند وزارت جوانان و ورزش را ایجاد کردند. در حالی که ورزش اولویت اول جوان نیست.
سهولت روابط نامناسب در برابر دشواری تشکیل خانواده
مهری سویزی رئیس مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان و دانش پژوهان جوان در بخش نخست مناظره که مربوط به اعلام نظرات در خصوص سوال طرح شده بوده، اظهار داشت: پرداختن به خانواده پرداختن به حقیقت انسان است اما چرا میبینیم که در رهروان ازدواج کم هستند؟ طبیعی است چرا که روابط نادرست و دوستی با جنس مخالف ارزان،آسان و فراوان هستند اما در مقابل شرایط تشکیل خانواده سخت و دشوار است.
وی با بیان اینکه باید تشکیل خانواده را آسان کنیم،ادامه داد: بنده 7 عامل را در کاهش ازدواج موثر میدانم که دو عامل آن اقتصادی و 5 عامل آن در حوزه فرهنگی است؛ وفور معاشرتهای غلط زمینه را برای ازدواج کاهش میدهد، افزایش طلاق بین جوانان ناامیدی ایجاد میکند هجوم هنجارشکنی از نوع ماهوارهها و فضای مجازی و همچنین کمبود الگوهای ازدواج آسان و سعادتمند از مواردی است که باعث کاهش ازدواج محسوب میشود.
رئیس مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان و دانش پژوهان جوان به فیلم کوتاهی که ابتدای برنامه مناظره پخش شد و مربوط به زوجی بود 14 سکه مهر ازدواجشان بود، اشاره کرد و گفت: فیلمهای تلویزیونی چقدر در ترویج این هنجارسازیها تلاش کرده است؟ نکته بعدی که در کاهش ازدواج تاثیرگذار است بیکاری چشمگیر جوانان و رهاشدن گرگ تورم در زندگی مردم است.
وی افزود: وقتی ثبات قیمتها وجود نداشته باشد بازتاب آن در زندگی مردم ظهور و بروز پیدا میکند در حین حال باید دید رسانهها در امر ترویج ازدواج آسان چه اقداماتی کردهاند. نکته بعدی موضوع شناختهای درست است زیرا بسیاری از طلاقها به دلیل این است که شناخت زوجین از یکدیگر به درستی انجام نمیشود چرا دخترها و پسرها بای دفکر کنند آغاز زندگیشان به جای نقطه صفر باید از نقطه بیست باشد.
مسائل فرهنگی دغدغه اصلی ازدواج است اما مسائل اقتصادی اثرگذاری بیشتری دارد
دکتر محمد عباسی وزیر سابق ورزش و جوانان با بیان اینکه هدف از زندگی، تکامل بشر است عنوان کرد: در حقیقت به گفته تمامی حکما و دانشمندان هدف از زندگی تکامل بشر است و مولفههای تکاملی نشان دادند که انسان در رکن خانواده یکی از مهمترین عناصر اثرگذار در جریان تکامل بخشی بشر است.
وی با اشاره به اهمیت رکن ازدواج در تمامی تاریخ گفت: شرکت بزرگان و علما در جریان ازدواج نشاندهنده اهمیت این رویداد است و ازدواج علاوه بر تکلیفی که برعهده زوجین میگذارد تکلیفی را بر دوش سایر جریانات اجتماعی قرار میدهد.
عباسی تاکید کرد: ازدواج اگر بتواند مختصات حقیقی خودش را داشته باشد و آسان و به موقع اتفاق بیفتد میتواند جامعه را مورد حمایت قرار دهد.
وزیر سابق ورزش و جوانان با اشاره به پرداختن به موانع و دغدغههای موجود در امر ازدواج افزود: پرداختن به موانع و دغدغههای ازدواج میتواند هدایتگر باشد ولی نمیتوان مشخصا عنوان کرد که کدامیک از عوامل اقتصادی یا فرهنگی در این مسئله مهمتر است.
وی ادامه داد: گرچه فرهنگ نقش اساسی را در این مسئله داراست ولی پرداختن به اقتصاد و پایش آن نیز باید اتفاق بیفتد.
عباسی تاکید کرد: از نگاه جوانان و دانشجویان مسائل اقتصادی مهمتر از مسائل فرهنگی است ولی امیدوارم در ادامه برنامه بتوانیم با پرداختن به مسائل فرهنگی به عنوان پایه مسائل اقتصادی به جمعبندی درستی برسیم.
وزیر سابق ورزش و جوانان تاکید کرد: من معتقد هستم که مسائل فرهنگی دغدغه اصلی در امر ازدواج است ولی به لحاظ اجتماعی اقتصاد اثرگذاری بیشتری دارد.
جانشینی هوسهای سطحی به جای عشق از عوامل به تاخیر افتادن ازدواج جوانان
علی مطهری نماینده مردم تهران در ادامه این مناظره اظهار داشت: اولاً باید مطرح کنم که روز اول ذیالحجه در قانون تسهیل ازدواج، تحت عنوان ازدواج جوانان نام گذاشته شده است که نسل آینده متعلق به جوانان و نسل فعلی متعلق به گذشته است.
وی ادامه داد: کشورهایی که به دنبال توسعه هستند روی نسل جوان سرمایه گذاری میکنند که ما نیز باید این اقدام را انجام دهیم و به امر ازدواج توجه ویژه کنیم.
این نماینده مجلس بیان کرد: در قرآن کریم در خصوص محبت زن و مرد به عنوان نشانههای خدا صحبت به میان آمده است و این امر را مقدس دانسته است.
مطهری اظهار داشت: در کلیسا به ازدواج بدبین هستند و این موضوع را نامقدس میدانند؛ ازدواج را برای تولید نسل و جلوگیری از روابط نامشروع دانسته و به همین دلیل در خصوص ازدواج اجازه میدهند. ولی باید بگوییم ازدواج نقش تربیتی دارد و در اسلام مقدس و به عنوان عبادت شناخته شده است که موجب تکامل زن و مرد میشود.
وی با بیان اینکه با ازدواج از خوددوستی به غیردوستی میرسیم، افزود: تنها با ازدواج به کمال میرسیم و این امر با مطالعه و جهاد صورت نمیگیرد .
این نماینده مجلس گفت: مشکل روابط خانوادگی مختص کشور ما نیست بلکه این موضوع جهانی بوده و نباید فکر کنیم که مخصوص کشور ما است؛ شانه خالی کردن جوانان از مسئولیت ازدواج، جانشینی هوسهای سطحی به جای عشق و نادر شدن وحدت و صمیمت در تمدن امروز از عوامل به تاخیر افتادن ازدواج در جوانان است.
در غرب، خانواده را به چشم یک شرکت تجاری نگاه میکنند
مطهری بیان کرد: خانواده در اسلام با غرب بسیار متفاوت است چرا که یک همدلی ، وحدت و همرنگی در ایران وجود داشته و در غرب خانواده را به عنوان یک شرکت تجاری میدانند بنابراین ما نمیتوانیم به مسائل مربوط به ازدواج و خانواده مانند مسائل راهنمایی و رانندگی و لوله کشی برق نگاه کنیم.
وی با بیان اینکه فریاد غرب در خصوص مشکلات خانوادگی بیشتر از ما است و ما نمیتوانیم از آنها تقلید کنیم، ادامه داد: معتقدم علت اصلی افزایش سن ازدواج از موضوع فرهنگی است.
علی مطهری در این مناظره درباره تشریح قانونی که برای مسائل ازدواج در مجلس مصوب شده بود اظهار داشت: قانون تسهیل ازدواج جوانان در سال 84 تصویب شد یعنی در مجلس هفتم که البته آن موقع در مجلس حضور نداشتم، در آنجا تمهیدات خوبی برای تسهیل ازدواج جوانان پیشبینی شده است، مانند صندوق اندوخته ازدواج جوانان، کمیته سامان ازدواج که این کمیته باید هر 6 ماه یک بار و دولت نیز هر سال، یک بار به کمیسیون فرهنگی مجلس گزارش میداد.
وی افزود: مساله مسکن موقت برای کسانی که به تازگی ازدواج میکنند ظاهرا تا مدت 3 سال و کمک هزینه زندگی برای زوجهایی که به تازگی ازدواج کردهاند و هیچکدام محل درآمدی ندارند به مدت 2 سال به صورت قرضالحسنه و همین طور در اختیار قرار دادن فضاهای مناسب برای برگزاری جشن و مراسم ازدواج از طرف نهادها، شهرداریها و موسسات عمومی که از اینگونه امکانات دارند صورت پذیرد.
مطهری ادامه داد: این مسائل پیشبینی شده است و قرار بوده است که آییننامه اجرایی این قانون هم حداکثر ظرف 3 ماه توسط دولت تهیه و به تصویب هیئت وزیران برسد که ظاهرا این کار انجام نشد و این قانون به طور جدی اجرا نشد به نظر میرسد قانون خوبی است و میتوانست بخشی از مشکلات را حل کند.
تحریم و ادغام سازمانهای ملی جوانان و تربیت بدنی، از دلایل اجرا نشدن قانون تسهیل ازدواج
وی در پاسخ به سوال مجری درباره اینکه این قانون بیشتر جنبههای اقتصادی دارد عنوان کرد: البته جنبههای فرهنگی نیز دارد مثلا در ماده 5 بند الف این قانون آمده است، تسهیل باورها و آداب و رسوم مانع و مزاحم ازدواج جوانان در مناطق مختلف کشور، تشویق جوانان و خانوادهها به برپایی مراسمهای گروهی و کاهش هزینههای تشریفاتی ازدواج، و همین که روز اول ذیالحجه روز ازدواج جوانان نامگذاری شد، تا باعث تشویق مساله ازدواج شود. مثلا این قانون جنبه فرهنگی هم دارد حتی بحث صداوسیما نیز مطرح شده است زیرا در این مقوله وظایفی دارد ولی به هر حال بیشتر این قانون جنبه اقتصادی دارد و میتوانست بخشی از این مشکل را حل کند.
مطهری بیان داشت: به هر حال امروز ما در یک شرایط خاصی هستیم یعنی از حدود 2 سال پیش با توجه به تحریمهای اقتصادی ما الان در شرایط ویژه اقتصادی هستیم و مشکلات دوچندان شده است بنابراین شاید اجرای بخشی از این مواد قانونی به خاطر کم شدن درآمدهای دولت شاید برای آن مشکل بوده است. به هر حال این قانون به درستی اجرا نشد و شاید ادغام سازمان ملی جوانان و سازمان تربیت بدنی به شکل وزارت ورزش و جوانان که خودش باعث شد وقفهای ایجاد شود این مساله نیز باعث یکی از علتهای درست اجرا نشدن این قانون باشد.
عباسی وزیر سابق ورزش و جوانان دولت یازدهم در بخش دوم این مناظره که مربوط به ارائه راهکارها بود، اظهار داشت: در زمان تصویب طرح قانونی که توسط مجلس انجام شد بنده نیز حضور داشتم؛ مفاد این طرح قانونی نشانگر این بود که مجلس دغدغه مهمی در تسهیل امور ازدواج داشته است اما در حال حاضر دغدغه مهم مسائل اقتصادی است به همین دلیل بیشترین مفاد این قانون به نیازهای جوانان پرداخته است.
حسین باهر در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا موضوع ازدواج دانشجویی موفق بوده یا خیر؟ اظهار داشت: این سوال بسیار بجاست چراکه بنیانگذار تفکر ازدواج دانشجویی در دانشگاه شهید بهشتی بنده بودم و این امر در آنجا خوب اجرا شد.
وی ادامه داد: موضوع ازدواج دانشجویی از مردمی بودن در آمد و برخی دانشجویان در این راستا سوءاستفاده کردهاند چراکه ازدواج آنها هدفدار و نظاممند نبود.متأسفانه در خوابگاه شاهد حضور بسیاری از این دانشجویان بودیم.
باهر در پاسخ به پرسش دیگری مبنی بر اینکه طرح ازدواج دانشجویی موفق بوده یا خیر؟ تصریح کرد: این طرح هم موفق بوده و هم ناموفق.
سویزی در ادامه اظهارات علی مطهری گفت: موضوع ازدواج در راس امور کشور قرار ندارد زمانی که 8 سال جنگ تحمیلی را پشت سر میگذاشتیم همه دنیا در برابر ما بود اما ما بر آنها فائق شدیم این نشان میدهد عزم ملی در برابر مشکلات پیروز است.
وی با بیان اینکه باید باور کنیم که ازدواج ضرورت جامعه ما است تصریح کرد: 8 تا 13 میلیون جوان در آستانه ازدواج قرار دارند اما اگر این میزان علاقمند به تحصیل وجود داشت و در دانشگاهها بسته بود همه جا فریاد و فقان میکردند. مسئله ازدواج نیز باید راس امور باشد و برای آن عزم ملی به کار گرفته شود.
سویزی خاطرنشان کرد: همانطور که خیرین مدرسه ساز در کشور وجود دارد باید جامعه خیرین را برای ازدواج جوانان با مدیریتی درست بسیج کنیم همچنین میتوان به ایجاد تعاونی خویشاوندی پرداخت چرا که اگر این امر نیز با یک مدیریت صحیح عملی شود بسیار از مشکلات مالی در فضای صله رحم برطرف خواهد شد.
وی افزود: 5 سال نخست زندگی جوانان به یاری نیاز دارد و بعد از این دوران آنها میتوانند زندگی خود را به شکل بهتری ادامه بدهند. بنابراین مسکن مهر در این حوزه با در نظر گرفتن اجاره بهای سبک میتواند در 5 سال نخست زندگی جوانان مثمرثمر باشد. همچنین میتوان از تشویقات و تسهیلات دیگری استفاده کرد و در این زمینه راهکارهای لازم را از مردم جویا شد.
رئیس مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان و دانش پژوهان جوان خاطر نشان کرد: متاسفانه مسئله چشم هم چشمی اصل زندگی را زیر سوال برده و فدای خود کرده است در واقع با چشم هم چشمی فرصت جوانی سوزانده میشود.
تقیپورفر در ادامه مناظره بررسی مسائل ازدواج به موضوع ازدواج دانشجویی اشاره و تصریح کرد: طرح ازدواج دانشجویی در وزات علوم مطرح شد که باید بگوییم موضوع آموزش، مشاوره و همسریابی باید آموزش و در دانشگاهها تشکیل شود.
وی افزود: باید معرفت در ازدواج و تشکیل خانواده را به جوانان منتقل کرده و انگیزه ازدواج را در آنها کشف کرد چراکه 60 درصد مشکلات از مقوله فرهنگی نشأت می گیرد بنابراین زمانی که 2 نفر هم کُفو یکدیگر باشند بهتر می توانند با مشکلات اقتصادی کنار بیایند.
عضو هیات علمی دانشگاه قم ادامه داد: ساختار در خصوص ازدواج دانشجویی تعریف نشده و اخیراً پیوستی در این راستا داده شده است ولی به طور کلی این موضوع بر عهده هیچ نهادی در دانشگاه و هیچ معاونت فرهنگی نیست. بنابراین باید بگوییم این موضوع نیازمند بازوی اجرایی است.
حضور دانشآموزان متأهل کنار دانشآموزان مجرد ایراد دارد؟
در یکی از سوالات مناظره از آقای مطهری پرسیده شد که آیا موافقید دختران متاهل در کنار دختران مجرد به مدرسه بروند زیرا آموزش و پرورش در حال حاضر این اجازه را نمیدهد که مطهری عنوان کرد به نظر من اشکالی ندارد، بنده نیز در این مساله انتقاد کردم به خاطر اینکه نگرانی آنها این است که به اصطلاح برخی مسائل زناشویی در مدرسه بازگو شود و این مساله را خطری برای دختران میدانند در حالی که امروز فکر نمیکنم چیز مجهولی برای دختران و پسران وجود داشته باشد.
حجتالاسلام نقیپورفر در ادامه پاسخ به این پرسش عنوان کرد: هر چیزی آفتی دارد و به خاطر آفت نباید صورت مساله را پاک کرد و این کار غلط است.
مهری سویزی نیز در ادامه این سوال عنوان کرد: صرف یک صحنه و یک لحظه نیست که روی آن داوری شود همکاران و مدیران مدارس گزارش میدادند و عنوان میکردند دختر ازدواج کرده آمده بود سر کلاس رعایت هم کرده بود و به وی نیز تذکر داده شده بود که عکسهایش را نشان کسی ندهد و قصههایش را برای کسی بازگو نکند تا دیگران را تحریک نکند. معلم آمده بود سر کلاس و آن دانشآموز دختر متاهل تکلیف خود را به درستی انجام نداده بود و این دختر مورد بازخواست قرار گرفته بود و فردای آن روز آقایی آمده بود جلوی در مدرسه و عنوان کرده بود که من شوهر این خانم هستم و شما چرا با زن بنده اینگونه رفتار کردهاید زیرا همسر بنده باردار است و رفتار شما باعث مشکل شده است.
وی ادامه داد: ببینید یک صحنه و یک لحظه نیست که روی آن داوری شود ولی با این حال برای اینکه باب ازدواج را در سنینی که تقاضا وجود دارد و خانواده نیز تمایل دارد و پسر خوبی نیز برای خواستگاری آمده است و برای اینکه باب ازدواج را نبندیم بنده که سالها مشاور وزیر در امور زنان بودم یعنی در سال 84 و 85 آمدیم یک بخشنامهای آمادهسازی کردیم و به مدارس فرستادیم و مدیران نیز توجیه شدند موارد خاصی را که چنین موضوعاتی وجود دارد اگر بتوانند بیایند از کمیسیون مجوز بگیرند و مدیریت کنند این مساله بلااشکال است.
سویزی در پاسخ به این پرسش که آیا هنوز این بخشنامه اعتبار دارد تصریح کرد: بنده نشنیدم که این بخشنامه ابطال شده باشد.
برخی دانشجویان از ازدواج دانشجویی سوءاستفاده کردند
سویزی در ادامه این مناظره با بیان اینکه باب سوءاستفاده در هیچ چیز را نمیتوان بست، تاکید کرد: موضوع ازدواج دانشجویی باب سواستفاده برای برخی از دانشجویان را باز کرده است به این شکل که برخی دانشجویان در ازدواج دانشجویی و مراسم آن شرکت میکنند و بعد به شهرستان خود برگشته و در آنجامراسم مفصل میگیرند در واقع از امکانات استفاده کرده و بعد مراسمی جدا از مراسم ازدواج دانشجویی میگیرند.
وی بیان کرد: باید فرهنگ وساطت را به نوع جدید احیا کنیم چرا که این امر نیاز است عملاً وقتی روش غیرسنتی کنار رود دوست شدن تایید شده و جذابیت غریزه باعث میشود که جوانان در روابط یکدیگر را نشناسند که این خود مشکل اساسی است.
سویزی با بیان اینکه باید فرهنگ وساطت به طور جدی احیا شود، عنوان کرد: در ازدواج خویشاوندی ما شاهد 5 درصد طلاق هستیم که 25 درصد طلاقها مربوط به ازدواجهای غیراین امر است در حقیقت رفت و آمدها باعث میشود که خصلت ها از چشم یکدیگر پوشیده نشود.
مطهری در ادامه پرسش درباره حضور دختران متاهل در کنار دختران مجرد در مدارس عنوان کرد: بنده یک جمله اضافه کنم یکی از آثار خوب حضور دختران متاهل در کنار دختران مجرد در مدارس این است که بقیه نیز برای ازدواج تشویق شوند و این مساله یکی از آثار خوب است ولی ما به خاطر درصد کمی از مسائلی که وجود داشت نباید جلوی این کار درست را بگیریم.
سویزی نیز در ادامه این سوال عنوان کرد ما نیز اقداماتی در این زمینه انجام دادیم تا باب درست این قضیه بسته نشود ولی جلوی مشکلات ان نیز گرفته شود.
باهر نیز در ادامه پاسخ به این پرسش بیان داشت باید آموزش خانواده در دانشگاهها و مراحل مختلف ارائه شود تا بچهها از همدیگر نخواهند کلمات ناجور را فراگیرند. همه ما دوران نوجوانی و جوانی را گذراندهایم. آموزشهای غلط را از همنوعانمان گرفتهایم و چه بهتر است که آموزشهای خوب را یک بزرگواری به ما یاد دهد. بنده خوب یادم هست کلاس هفتم بودم آسیدرضا برقعی تمام مسائل جنسی را بسیار رک و ساده و صاف برای همه ما عنوان میکرد.
محمد عباسی تاکید کرد: هر کدام از مزایایی که برای تسهیل در ازدواج در مدارس تعیین شده حتما دارای آسیبهایی است ولی نباید به واسطه این آسیبها مانعی برای این تسهیلات ایجاد کرد.
تقسیم وظایف بین وزارت ورزش و مرکز امور زنان ریاستجمهوری برای تسهیل در ازدواج جوانان
وی در ارتباط با ازدواج دانشجویی تاکید کرد: ما نباید همه مسائل را از هر سازمانی توقع داشته باشیم و هدف از ازدواج دانشجویی آن بود که افرادی که امکان برگزاری جشن را نداشتند با استفاده از ازدواج دانشجویی عنوان کنند که مراسمی به مناسبت ازدواجشان برگزار شده است و اخیرا توافقی میان وزارت ورزش و جوانان و تعدادی از سازمانها انجام گرفت که تقسیم کاری در این عرصه انجام شود.
عباسی ادامه داد: در این توافقنامه مقرر شد تا مسائل قبل از ازدواج و ترغیب جوانان به ازدواج توسط وزارت ورزش و جوانان دنبال شود و مسائل مرتبط با پایداری ازدواج به معاونت امور زنان ریاست جمهوری سپرده شود. همچنین آسیبهای پس از ازدواج به دلیل برخورداری از نقش مشاورهای به سازمان بهزیستی واگذار شود.
وزیر سابق ورزش و جوانان تاکید کرد: اگر این تقسیمبندیها انجام شود و به صورت تخصصی با آنها برخورد و پیگیری شود میتوان همه مسائل را در جای خودش حل کرد.
وی در پاسخ به این سوال که آیا بود و نبود وزارت ورزش در امر تسهیل ازدواج تاثیری داشته گفت: با توجه به قوانین فعلی پاسخ منفی است چرا که در قانون، تسهیل ازدواج خطاب به وزارت ورزش و جوانان نبوده و در برنامه چهارم و پنجم نقشی برای ورزش و جوانان قائل نشده و سازمانی میتواند در این زمینه موثر باشد که دارای اختیارات لازم باشد.
در بخش دیگری از این مناظره از نقیپورفر پرسیده شد آیا تسهیل ازدواج ضروریتر است یا گشت ارشاد و وی گفت: مجازات آخرین راهکار دینی است و به امر به معروف و نهی از منکر تقدم دارد.
عباسی ادامه داد: ستاد امر به معروف و نهی از منکر به صورت برعکس کار میکند. چرا که قرآن میفرماید باید ابتدا همه حوزهها را تحت پوشش امر به معروف قرار داد و نه نهی از منکر و پس از آن باید الزامات امر به معروف و نهی از منکر را مهیا کرد.
وزیر سابق ورزش و جوانان افزود: اگر دختر و پسر جوانی را بگیرند و آنها عنوان کنند ما برای ازداوج مشکل داریم و شما چه راهکاری را پیشنهاد میدهید ستاد عنوان میکند این مسئله به ما ربطی ندارد. لذا ستاد بر اساس مفاد قرآن کارکردی به صورت عکس دارد و دعوت به خیر مقدم به نهی از منکر است و تسهیل ازدواج بر گشت ارشاد شرعا و عقلا مقدم است.
وی تاکید کرد: نهادهای فرهنگی ما نقش اساسی را در این زمینه دارند و معنا ندارد همه فشارها بر روی نیروی انتظامی باشد.
اصل زندگی فدای دکور زندگی شده است
سویزی در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه چطور میتوان بینشها را ارتقا داد، اظهار داشت: در این موضوع نقش خانواده بسیار اساسی است به ویژه مادرانی که قدرت انتقال ارزشهای خود را به فرزندانشان دارند. دخترانی که تحصیلات عالی دارند خانواده در ایجاد بینش صحیح در آنها نقش قابل توجهی دارند اما اینکه میگویم اصل زندگی فدای دکور زندگی شده است به این شکل است که در خانواده تحصیلات فرزند خود را نادیده میگیرند و او را با افراد دیگر مقایسه میکنند که فلانی چه چیزهایی دارد و او هم باید داشته باشد.
وی افزود: بعضاً جهیزیهای که به یک دختر جوان داده میشود تکمیل است ولی آنقدر کنار آن تکبر وجود دارد که دیگر آرامشی وجود ندارد. برای ایجاد بینش دانشگاهها نیز نقش دارند ولی به دلیل آنکه آنها نهاد مسئول نیستند نمیتوان به آن اندازه از آنها توقع داشت.
نقیپورفر در ادامه اظهارات سویزی با بیان اینکه در 7 سال نخست زندگی آموزشی نداریم و این در حالی است که تربیت از نطفه آغاز میشود، گفت: این مسئله نیاز به تعلیم دارد ما باید ازدواج را مدیریت کرده و آن را از مشاوره و آموزش در بخش همسریابی آغاز کنیم اگر این مسئله که یک خانم و آقا هم کوف یکدیگر هستند یا خیر را از ابتدا مورد بررسی قرار دهیم وضعیت بهتری حاصل خواهد شد.
وی با بیان اینکه خانواده باید تحت پوشش آموزش قرار گیرد و اگر این امر در خانوادهها عملی شود نسل مناسبی تربیت خواهد شد، تصریح کرد: 7 سال اول و دوم عمر افراد عمر شکل گیری شخصیت و دوره سوم دوره آموزشهای حرفهای است.
عباسی نیز در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه چرا درباره مسائل اساسی ازدواج وحدت نظر وجود ندارد، گفت: ازدواج یکی از مهمترین مقولههای زندگی است و نمیتوان توقع داشت در این حوزه همه هم نظر باشند.اما اتحاد عملکرد و منابع در این حوزه بسیار لازم است و همه وظیفه دارند مسئولیت پذیر باشند در واقع والدین و دولت باید مسئولیتشان در این زمینه بپذیرند.
وی ادامه داد: اگر منظور سوال کننده این است که ارکان مربوطه در ارتباط با این امر همنظر نیستند اینطور نیست زیرا در کلیت همنظر هستند.
علی مطهری نیز در ادامه اظهارات عباسی گفت: ما بر اینکه ازدواج جوانان به موقع انجام شود تاکید داریم اما اگر کسی هم دیر ازدواج کند مهم نیست زیرا بحث درباره جوانانی است که علاقمند به ازدواج هستند اما به دلیل مشکلات اقتصادی و نظرات غلطی که در این حوزه وجود دارد ازدواجشان به تاخیر میافتد.
حجتالاسلام نقیپورفر در ادامه این مناظره اظهار داشت: باید از امام حسن و امام سجاد که در 18 سالگی ازدواج کردند الگو بگیریم و اگر اکنون شاهد افزایش سن ازدواج هستیم این موضوع مربوط به بعد از انقلاب، همراه با انقلاب صنعتی است؛ اگر نخبگان ما در سن مناسب و به هنگام ازدواج کنند میتوانند پتانسیل خود را برملا کنند.
وی با بیان اینکه قانون برای اکثر قاطع جامعه یعنی 95 درصد است که باید برای آنها تصمیم گرفته شود، اظهار داشت: برای 95 درصد از جامعه قاعده وضع میشود که در چه سنی باید ازدواج کنند.
ازدواج زود مدنظر نیست بلکه ازدواج به موقع مهم و مدنظر است
عباسی در ادامه این مناظره بیان کرد: به طور حتم باید افراد در سن متناسب ازدواج کنند و این موضوع باید به شکلی باشد که طرفین آمادگی داشته و بتوانند ازدواج کنند.
وی ادامه داد: ازدواج زود مدنظر نیست بلکه ازدواج به هنگام و به موقع مدنظر است که باید براساس شرایط این اتفاق رخ دهد.
نمایندگان از نظر اقتصادی قشر متوسط جامعه هستند
علی مطهری در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه سن متوسط ازدواج فرزندان نمایندگان کی است، اظهار داشت: نمیتوان که سن متوسط ازدواج فرزندان نمایندگان کی است، چرا که باید آمار این موضوع را درآورد.
وی در خصوص اینکه آیا نمایندگان قشر مرفه هستند یا خیر، گفت: معمولا نمایندگان جزء قشر متوسط جامعه از نظر اقتصادی هستند وجزء قشر مرفه نیستند. به طور مثال پسر بنده اخیرا در سن 27 سالگی ازدواج کرد که حتی به آن گفتیم بسیار دیر ازدواج کرده است.
مطهری در پاسخ به سوال مجری مبنی بر اینکه آیا پسر شما فرمول آقای باهر را رعایت کرده است، گفت: بله عروس بنده 22 ساله است و این فرمول رعایت شده است.
اولویت و اصل بر تک همسری است
باهر، جامعهشناس در ادامه این مناظره بیان کرد: ازدواج باید به شکلی صورت بگیرد که هر دو طرفین به ساحت زوجین جنسی رسیده باشند و موضوع ازدواج دوم و سوم در موضوعی دیگر مطرح است، سویزی در ادامه صحبتهای آقای باهر بیان کرد: نباید ازدواج دوم و سوم را عادیسازی کنیم.
تقیپورفر بیان کرد: اصل ازدواج بر تک همسری است و تعدد زوجین شرط عدالت است.
وی بیان کرد: در حال حاضر جوانان دچار مشکل هستند که 3 الی 4 میلیون مطلقه در جامعه داریم بنابراین باید موضوع تکهمسری در اولویت قرار گیرد و جامعه ما مبنی بر تکهمسری است.
سایتهای همسریابی؛ تهدید یا فرصت؟
سویزی در پاسخ به این پرسش که آیا شما موافق سایتهای همسریابی هستید عنوان کرد: این سایتهای همسریابی تعدد و تکثر خیلی گوناگونی دارند بعضی از آنها واقعا شکار سوژهها است برای یک نیتهای غلط. اما اگر موردی وجود داشته باشد که کاملا شناسنامهدار با عملکرد درست باشد و واقعا بتواند این سایتها طرفین را زمینه گفتوگو، مشاوره و شناخت را برایشان فراهم کند و همان فرهنگ وساطت نوین را مهیا کند یعنی همان چیزی که در خانواده قرار بود اتفاق بیفتد و دریک محیط گسترده اجتماعی صورت پذیرد بتوانند در چارچوب شئونات انسانی و حرمتگذاری به کرامت دختر و زمینه برای شناخت انجام دهند قطعا میتواند مفید واقع شود. ولی به طور خاص اطلاعی ندارم چه سایتهایی در این حوزه موفق هستند ولی فرهنگ وساطت باید احیاء شود و از ظرفیتها و بسترهای جدید نیز استفاده شود.
حجتالاسلام نقیپورفر نیز در ادامه پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا با فعالیت سایتهای همسریابی موافق هستید عنوان کرد: بنده هم نظرم این است که از این فرصت که یک نعمت روز است باید استفاده کنیم و از این کج سلیقیگی و بیسلیقگی که از این امکانات استفاده نمیکنیم برحذر باشیم.
وی افزود: با یک هیئت امنای قدرتمند و قابل اعتماد که به مردم نیز باید معرفی شود مبنی بر اینکه این افراد امین آنها هستند میتوان 50 درصد مسائل فرهنگی ما که مربوط به همسریابی است را حل کرد. بنده تجربه بیش از 30 سال در این حوزه را دارم و میبینم که افراد آمدهاند ولی همسر خود را پیدا نمیتوانند بکنند. از در و همسایه میخواهند شروع کنند ولی موردی پیدا نمیشود یا باید از دانشگاهها این کار را انجام دهیم که هنوز هم این کار را نکردهایم. حتما قدرت انتخاب به خصوص در دختران را بالا ببریم.
نقیپورفر ادامه داد: ما الان شرایطی پیدا کردهایم که دختر منتظر است که چه کسی میآید خواستگاری او؛ اگر خودش بخواهد اقدام کند آسیب بعدی را همراه دارد و بعدها بر سرش منت میگذارند که تو دنبال من آمدهای من که دنبال شما نیامدهام. این عزت خانمها را باید داشته باشیم و این عزت خانمها باید همیشه باشد حتی فرصت مناسب نیز به دختر بدهیم و باید سایتهای همسریابی با کمک نهادها در دانشگاهها استفاده کنیم که میتوانند ازدواجهای سالم را چندبرابر کنند. زیرا همسریابی بخش بسیار مهم است. دانشجوی دختری در دوره دکترا پیش من میآید و میگوید استاد آیا امکان دارد دانشجوی پسری که برای خواستگاری من آمده است را چکاب کنید زیرا آنها نیاز دارند و باید افراد پخته از خانمها و آقایان که فرهیخته هستند موارد راشناسایی کنند، مشاوره دهند و سرویسدهی به طرف دیگر بدهند.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا زشت است که خانمی به آقایی پیشنهاد ازدواج دهد، گفت: این یک فرهنگ است که خانم همیشه طلبکار باشد و آقا بدهکار و ناز خانم را بکشند و این مسئله بسیار مهم است تا شاکله شخصیت خانم حفظ شود و قدرت انتخاب خانم بالا رود.
علی مطهری در پاسخ به پرسش خبرنگار خبرگزاری تسنیم، مبنی بر اینکه با وجود 13 میلیون مجرد در آستانه ازدواج و مشکلات اقتصادی، چرا آنها را به ازدواج به هنگام تشویق میکنیم در حالی که شغل و درآمد مناسبی ندارند چرا قانون تسهیل ازدواج اجرایی نمیشود و مجلس برای حل مشکلات اقتصادی در بودجه 93 چه خواهد کرد، گفت: اینطور نیست که قانون تعیین شده قابل اجرا نبوده باشد اما اینکه گفته میشود مشکل اصلی جوانان در حوزه اقتصادی است باید باز شود .
وی افزود: اگر فکر میکنیم یک جوان برای ازدواج باید یک خانه یا شغل پردرآمد داشته باشد و ادب و تشریفات خاص را عمل کند این مشکلات حل نخواهد شد؛ اما اگر اینطور نگاه کنیم که خانوادههایی که یک طبقه از محل سکونتشان خالی است یا چند اتاق اضافه دارند که میتوانند در اختیار زوج خود بگذارند به آنها کمک کردهایم. متاسفانه براساس عرفی که حاکم شده برخیها برای اینکه خودی نشان دهند حاضر نیستند در محل سکونت خانوادهشان زندگی کنند این مسائل است که ازدواج را به تاخیر انداخته است.
عباسی نیز در ادامه اظهارات مطهری گفت: به طور حتم قانون تسهیل ازدواج باید قابل اجرا باشد اما مجلس جلوی آییننامه ساماندهی مراکز مشاوره که 11 ماه برای آن زحمت کشیده شد را گرفت.
حسین باهر نیز در ادامه این سوال که آیا با سایتهای همسریابی موافق هستید عنوان کرد: یک نکتهای که هم دینی و هم علمی و عملی است، آن است که در هستی، انتخاب همیشه توسط جنس مونث اتفاق میافتد. حتی از زمان عقول اسپرم تا عقد ازدواج باید وکیل زن انشاء آن عقد را انجام دهد ولی در عمل انجام به دستورات اسلام ما 180 درجه فرق کرده است یعنی ما الان دخترمان باید صبر کند تا یکی بیاید یا نیاید و به قول حاج آقا(تقیپورفر) ناز هم بکند. در حالیکه ناز برای آن است که زن مظهر ناز است و مرد مظهر نیاز؛ و بایستی این دو مظهر همچون گل و درخت با یکدیگر همخوانی داشته باشند.
باهر در پاسخ به این پرسش که شما مخالف این نیستید که خانمی از آقایی برای خواستگاری ازدواج کند عنوان کرد: فرهنگ باید بالا برود که اگر چنین کاری صورت پذیرفت مشکلی پیش نیاید.
خواستگاری دختر از پسر خلاف طبیعت است
مطهری نیز با اشاره خواستگاری خانمها از آقایان گفت: اینکه به طور استثنایی خانمی از آقایی خواستگاری کند حرام نیست ولی خلاف طبیعت است.
وی تاکید کرد: خواستگاری مرد از زن احترامی است که از سوی مرد به زن گذاشته میشود و همواره در طبیعت زن مظهر ناز است و مرد مظهر نیاز و طلب. بنابراین زنی که از مردی خواستگاری میکند ارزش خودش را پایین آورده و در آینده به ضرر خودش خواهد بود.
سویزی نیز در ارتباط با خواستگاری زن از مرد تاکید کرد: اولین ازدواج هستی الگویی است برای تمام ازدواجهای عالم و بنا بر روایاتی که از خواستگاری حضرت آدم (ع) عنوان شده آمده که حضرت آدم خداوند را مورد خطاب قرار داد و گفت من در برابر خودم کسی را میبینم که نسبت به او میلی دارم و خداوند فرمود او را از من بخواه و اینچنین خواستگاری را به او آموخت.
وی ادامه داد: نکته دیگر در این خواستگاری آن است که خواستار بودن متفاوت از مسئله خواستگاری است. اگر زنی با مردی برخورد کرد و به این نتیجه رسید که ویژگیها و الگوهای او متناسب با آن مرد است میتواند خواستار او باشد ولی وقتی این خواستار بودن اظهار شد تبدیل به خواستگاری میشود و مناسبتر آن است که خواستگاری از سوی مرد انجام شود.
سویزی با اشاره به محیطهای مجازی و استفاده از فرهنگ وساطت تاکید کرد: محیط های مجازی برای فرهنگ وساطت باید فعال شود چرا که متاسفانه بسیاری از دخترها و پسرهایی که امروز آمادگی ازدواج دارند قادر به شناسایی همکفوان خود نیستند و باید دیگران در امر همسریابی و همسرشناسی آنها را یاری دهند لذا محیطهای مجازی اگر به وسیله افرادی صلاحاندیش اداره شوند میتوانند کمک بسیاری را در این مورد داشته باشند.
مطهری نیز در بخش دیگری از این مناظره به سایتهای همسریابی اشاره کرد و با بیان اینکه وزارت ورزش و جوانان مسئول صدور مجوز سایتهای همسریابی است و سازمان بهزیستی مسئول صدور مشاورههای قانونی است تاکید کرد: اگر سایتهای همسریابی تحت نظارت مراکز مشاوره و به طبع وزارت ورزش و جوانان به فعالیت خود ادامه دهند و بتوانند اعتماد مردم را جلب کنند مسئلهای پسندیده است ولی رها کردن آنها باعث میشود سوء استفادههایی در این رابطه انجام شود لذا از وجود سایتهای همسریابی در صورت وجود داشتن نظارت بسیار خوب است.
وی در پایان مشاوره، پدر و مادر و دختر و پسر را 3 راس ازدواج دانست و تاکید کرد: هماهنگی عمل میان این 3 راس باعث میشود تا ازدواجها به سرانجام خوبی برسد.
در شرایط برابر، تسهیلات اول باید به پسران تعلق گیرد
مطهری در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه قانون تسهیل ازدواج جذب کننده نیست و در آن مشکلاتی نظیر سربازی مطرح نشده و همچنین زمانی که جوانان در دانشگاه که سن ازدواج است میخواهند ازدواج کنند باید به سربازی بروند و از این امر به دور میشوند در این خصوص توضیح دهید، اظهار داشت: در قانون صندوق اندوخته جوانان،اجاره 3 ساله مسکن به جوانان و کمک هزینه و مراسم جشن عروسی در فضای مناسب در نظر گرفته شده است درست است این موارد به قدر کافی و میسر نبوده ولی میتوان آن را افزایش داد.
وی ادامه داد: اگر اولویت برای جوانان در نظر بگیریم بین دختر و پسری که در شرایط مساوی هستند اولویت را برای پسران در نظر میگیریم چرا که آنها در آستانه ازدواج مسئول پرداخت نفقه هستند بنابراین ابتدا آنها را در اولویت قرار میدهیم.
این نماینده مردم بیان کرد: در برخی از کشورها تسهیلات خودرو نیز داده میشود که ما هم باید تسهیلات بیشتری برای ازدواج به جوانان بدهیم به طور مثال در خصوص تخفیف خودرو میتوانیم اقداماتی مناسب را داشته باشیم. مانند عربستان که به زوجهای جوان قیمت خودرو خود را یک سوم ارزانتر میدهند؛ ما هم باید در کشور چنین کارهایی را برای تشویق جوانان به ازدواج داشته باشیم.
مطهری بیان کرد: این قانون اجرا نشد که اگر اجرا میشد بسیار موثرتر بود ما باید بگوییم که موضوع اشتغال و مسکن از مواردی است که باید به طور جدی به آن توجه کرد.
نقیپورفر در این راستا گفت: باید تسهیلات ازدواج برای جوانان را جدی در نظر بگیریم.
دولت بدون قانون نمیتواند امتیاز و تسهیلات دهد
عباسی در پاسخ به سوال خبرنگاری مبنی بر اینکه با توجه به نظرات مردم اگر مشکلات اقتصادی حل شود مشکلات فرهنگی نیز حل خواهد شد، توضیح دهید و اینکه بگویید قانون برای تسهیل ازدواج موفق بوده یا خیر؟ و اینکه برای تشویق به ازدواج باید چه کرد و این موضوع که بازپرداخت وام آنقذر سنگین است که جوانان ترجیح میدهند وام نگرفته و به طلاق روی می آورند اظهار داشت: بنده مدتی نماینده مجلس بودهام و باید بگویم که دولت به هیچوجه نمیتواند تا زمانی که قانون نباشد، امتیازی دهد و همچنین فرصتی در این راستا پیشبینی کند.
وی ادامه داد: بنده توصیه کردم قانون را شعاری ننویسید چرا که وقتی اجرا نشود مشکلات بسیاری را ایجاد میکند.
وزیر ورزش و جوانان دولت دهم در پایان بیان کرد: سالانه 800 هزار ازدواج در کشور شکل میگیرد که باید به هر یک از آنها 3 میلیون تومان بدهیم اگر این میزان 10 میلیون تومان بود چطور میتوانستیم این مبلغ را به آنها پرداخت کنیم.
اسامی مهمان این هفته شامل محمد عباسی وزیر ورزش و جوانان در دولت دهم، علی مطهری نماینده مردم تهران و عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شواری اسلامی، حسین باهر جامعه شناس، مهری سویزی رئیس مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان و دانشپژوهان جوان و حجت الاسلام ولی الله نقی پورفر عضو هیات علمی دانشگاه قم بود.
این برنامه «مناظره» با رویکردی اجتماعی، اقتصادی و سیاسی هر هفته ساعت 16.30 تا 19 روی آنتن شبکه یک سیما می رود که امروز با توجه به هفته ازدواج مسئولان در خصوص " علل بالا رفتن سن ازدواج جوانان" به گفتوگو پرداختند.
«اقتصاد» و «فرهنگ» تنها 2 نمونه از دلایل 40گانه مشکلات ازدواج هستند
حسین باهر، جامعه شناس در ابتدای این مناظره اظهار داشت: بحث جالبی که شاید به نظر بنده میطلبد به آن توجه کنیم حماسه فرهنگی « مسئله ازدواج » است که همه با آن سروکار داریم در واقع در هستی خداوند وجود دارد و زوج نیز در این هستی آفریده شده است.
وی ادامه داد: شخص، زمانی به شخصیت تبدیل میشود که به زوجین تبدیل شده باشد چرا که جریان انسانیت حتما باید در مسیر ازدواج طی شود. ولی این به این معنا نیست که کسانی که ازدواج نکردهاند مانند حضرت مریم(س)، انسانیت ندارند بلکه به طور کلی این جریان در مسیر ازدواج صورت میگیرد.
این جامعه شناس با بیان اینکه برق در صورت اتصال جریان مثبت ومنفی به وجود می آید بنابراین ازدواج نیز باید مانند این امر انجام شود، گفت: ازدواج امر مهمی است و برای انسانیت لازم است.
وی ادامه داد: بحث جوانان بحث مورد اهمیتی بوده که این امر که چرا جوانان ازدواج نکرده و این مقوله کم شده است و طلاق زیاد به دلایل متعددی بستگی دارد در واقع این موضوع مربوط به 40 دلیل است که موضوع اقتصادی و فرهنگی 2 دلیل این امر هستند.
باهر بیان کرد: مشکلات اقتصادی امروز در جامعه مهم بوده که از جمله آن میتوان به مسکن اشاره کرد چرا که این امر حرف اول را میزند زیرا جوانان در این زمینه از طرف پدر ومادر حمایت میشود و بسیاری از حوانان هستند که شغل نیز ندارند که این خود مشکل دیگر این قشر است.
این جامعه شناس بیان کرد: موضوع فرهنگی از جمله دلایل کاهش ازدواج است که مسئولیت پذیری جوانان بسیار کاهش یافته است. ولی باید مسئول این موضوع را در نسل گذشته نیز بدانیم چرا که آنها نیز به ازدواج کم توجهی کردهاند و اکنون فرزندان هزینه این اقدام پدر و مادر را میپردازند.
باهر گفت: ماهوارهها از دیگر عوامل موثر هستند که در خانه و خانواده وجود دارد و همچنین امر اشتغال برای جوانان بسیار مهم بوده که بسیاری از آنها از این امر به دور هستند.
حجتالاسلام ولیالله نقی پورنفر اظهار داشت: در دین مبین اسلام جامعه سالم مساوی است با خانوادههای سالم، این تفکر که انسان پایدار محور توسعه پایدار است کلیت آن از نظر اسلام مورد قبول نیست، انسان در بستر خانواده اعتبار دارد، انسان بدون خانواده نه هویت سالم دارد و از نظر اجتماعی نیز اسلام آن را نمیپذیرد.
تأهل سالم، حداقل شرط سلامت روانی در مناسبات است
وی افزود: بنابراین تاهل سالم حداقل شرط سلامت روانی در روابط اجتماعی، اداری و سیاسی ما به حساب میآید، بحث خانواده 3 مساله اساسی دارد، یک تشکیل خانواده، دوم تحکمی خانواده و سوم تعالی خانواده. خانواده یک کلان شاخص کنترل صحت و سقم تدبیرهای نظام است که نقش سرنوشتسازی دارد.
نقیپورفر با اشاره به سوال پیامکی برنامه مناظره عنوان کرد: حداقل 60 درصد مسائل خانواده فرهنگی است و حداکثر 40 درصد مسائل خانواده اقتصادی است. مسائل فرهنگی خانواده هم یک بعد آموزش دارد، بعد مشاوره قدم به قدم دارد و بعد سوم همسریابی است. مسائل اقتصادی هم 3 مقوله دارد حداقل تامین مسکن، درآمد ماهیانه و حداقل امکانات زندگی است.
وی ادامه داد: از نظر منابع انسانی اگر بخواهیم آسیبشناسی کنیم طبیعتاً خانواده در مسائل اجتماعی بسیار تاثیرگذار است، خود جوانان نقش نخست را ایفا میکنند، به خصوص در تمام تحولات، در مساله خانواده در هر جامعه سالم محوری زنان در نقش همسری و مادری تعریف میشود. زنان با ازدواج شاغل میشوند و دو شغل الهی پیدا میکنند و تضمین سلامت خانواده با جایگاه مناسب خانمها تعریف میشود یعنی اصلاح جامعه باید از خانواده شروع شود.
نقیپورفر تصریح کرد: تمام سازمانهای اجتماعی باید در خدمت خانواده تعریف شوند و اگر ببینیم این ساختارها و قوانین تدبیری اندیشیده شده است خیر آن باید در خانواده سرریز شود. اصلا بشر با خانواده پا روی زمین گذاشته است و هرگز انسان فرادا نداشتهایم. افراد با خانواده زندگی را شروع کردهاند و این ساختارهای اجتماعی ضرورت خانواده را خواسته است پاسخ بدهد.
وی بیان داشت: مدیران ما هم مدیران فرهنگی و هم مدیران اجرایی ما نقش حیاتی در سرنوشت جامعه دارند، ما در وهله نخست مشکلات در زمینه مدیریتهای فرهنگی و اجرایی داریم، اولین تحول باید در زمینه انقلاب فرهنگی در اتاقهای فکر کشور رخ دهد و این اتاقهای فرهنگی ما مجمع تشخیص مصلحت و مجلس هستند. یک نمونه روشن بیان کنم ما پیشنهاد داده بودیم در مرکز پژوهشهای مجلس اگر بخواهیم سازمان جوانان را ادغام کنیم باید زنان و خانواده را نیز داشته باشیم ولی بدون اینکه جواب مناسبی را به ما بدهند آمدند وزارت جوانان و ورزش را ایجاد کردند. در حالی که ورزش اولویت اول جوان نیست.
سهولت روابط نامناسب در برابر دشواری تشکیل خانواده
مهری سویزی رئیس مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان و دانش پژوهان جوان در بخش نخست مناظره که مربوط به اعلام نظرات در خصوص سوال طرح شده بوده، اظهار داشت: پرداختن به خانواده پرداختن به حقیقت انسان است اما چرا میبینیم که در رهروان ازدواج کم هستند؟ طبیعی است چرا که روابط نادرست و دوستی با جنس مخالف ارزان،آسان و فراوان هستند اما در مقابل شرایط تشکیل خانواده سخت و دشوار است.
وی با بیان اینکه باید تشکیل خانواده را آسان کنیم،ادامه داد: بنده 7 عامل را در کاهش ازدواج موثر میدانم که دو عامل آن اقتصادی و 5 عامل آن در حوزه فرهنگی است؛ وفور معاشرتهای غلط زمینه را برای ازدواج کاهش میدهد، افزایش طلاق بین جوانان ناامیدی ایجاد میکند هجوم هنجارشکنی از نوع ماهوارهها و فضای مجازی و همچنین کمبود الگوهای ازدواج آسان و سعادتمند از مواردی است که باعث کاهش ازدواج محسوب میشود.
رئیس مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان و دانش پژوهان جوان به فیلم کوتاهی که ابتدای برنامه مناظره پخش شد و مربوط به زوجی بود 14 سکه مهر ازدواجشان بود، اشاره کرد و گفت: فیلمهای تلویزیونی چقدر در ترویج این هنجارسازیها تلاش کرده است؟ نکته بعدی که در کاهش ازدواج تاثیرگذار است بیکاری چشمگیر جوانان و رهاشدن گرگ تورم در زندگی مردم است.
وی افزود: وقتی ثبات قیمتها وجود نداشته باشد بازتاب آن در زندگی مردم ظهور و بروز پیدا میکند در حین حال باید دید رسانهها در امر ترویج ازدواج آسان چه اقداماتی کردهاند. نکته بعدی موضوع شناختهای درست است زیرا بسیاری از طلاقها به دلیل این است که شناخت زوجین از یکدیگر به درستی انجام نمیشود چرا دخترها و پسرها بای دفکر کنند آغاز زندگیشان به جای نقطه صفر باید از نقطه بیست باشد.
مسائل فرهنگی دغدغه اصلی ازدواج است اما مسائل اقتصادی اثرگذاری بیشتری دارد
دکتر محمد عباسی وزیر سابق ورزش و جوانان با بیان اینکه هدف از زندگی، تکامل بشر است عنوان کرد: در حقیقت به گفته تمامی حکما و دانشمندان هدف از زندگی تکامل بشر است و مولفههای تکاملی نشان دادند که انسان در رکن خانواده یکی از مهمترین عناصر اثرگذار در جریان تکامل بخشی بشر است.
وی با اشاره به اهمیت رکن ازدواج در تمامی تاریخ گفت: شرکت بزرگان و علما در جریان ازدواج نشاندهنده اهمیت این رویداد است و ازدواج علاوه بر تکلیفی که برعهده زوجین میگذارد تکلیفی را بر دوش سایر جریانات اجتماعی قرار میدهد.
عباسی تاکید کرد: ازدواج اگر بتواند مختصات حقیقی خودش را داشته باشد و آسان و به موقع اتفاق بیفتد میتواند جامعه را مورد حمایت قرار دهد.
وزیر سابق ورزش و جوانان با اشاره به پرداختن به موانع و دغدغههای موجود در امر ازدواج افزود: پرداختن به موانع و دغدغههای ازدواج میتواند هدایتگر باشد ولی نمیتوان مشخصا عنوان کرد که کدامیک از عوامل اقتصادی یا فرهنگی در این مسئله مهمتر است.
وی ادامه داد: گرچه فرهنگ نقش اساسی را در این مسئله داراست ولی پرداختن به اقتصاد و پایش آن نیز باید اتفاق بیفتد.
عباسی تاکید کرد: از نگاه جوانان و دانشجویان مسائل اقتصادی مهمتر از مسائل فرهنگی است ولی امیدوارم در ادامه برنامه بتوانیم با پرداختن به مسائل فرهنگی به عنوان پایه مسائل اقتصادی به جمعبندی درستی برسیم.
وزیر سابق ورزش و جوانان تاکید کرد: من معتقد هستم که مسائل فرهنگی دغدغه اصلی در امر ازدواج است ولی به لحاظ اجتماعی اقتصاد اثرگذاری بیشتری دارد.
جانشینی هوسهای سطحی به جای عشق از عوامل به تاخیر افتادن ازدواج جوانان
علی مطهری نماینده مردم تهران در ادامه این مناظره اظهار داشت: اولاً باید مطرح کنم که روز اول ذیالحجه در قانون تسهیل ازدواج، تحت عنوان ازدواج جوانان نام گذاشته شده است که نسل آینده متعلق به جوانان و نسل فعلی متعلق به گذشته است.
وی ادامه داد: کشورهایی که به دنبال توسعه هستند روی نسل جوان سرمایه گذاری میکنند که ما نیز باید این اقدام را انجام دهیم و به امر ازدواج توجه ویژه کنیم.
این نماینده مجلس بیان کرد: در قرآن کریم در خصوص محبت زن و مرد به عنوان نشانههای خدا صحبت به میان آمده است و این امر را مقدس دانسته است.
مطهری اظهار داشت: در کلیسا به ازدواج بدبین هستند و این موضوع را نامقدس میدانند؛ ازدواج را برای تولید نسل و جلوگیری از روابط نامشروع دانسته و به همین دلیل در خصوص ازدواج اجازه میدهند. ولی باید بگوییم ازدواج نقش تربیتی دارد و در اسلام مقدس و به عنوان عبادت شناخته شده است که موجب تکامل زن و مرد میشود.
وی با بیان اینکه با ازدواج از خوددوستی به غیردوستی میرسیم، افزود: تنها با ازدواج به کمال میرسیم و این امر با مطالعه و جهاد صورت نمیگیرد .
این نماینده مجلس گفت: مشکل روابط خانوادگی مختص کشور ما نیست بلکه این موضوع جهانی بوده و نباید فکر کنیم که مخصوص کشور ما است؛ شانه خالی کردن جوانان از مسئولیت ازدواج، جانشینی هوسهای سطحی به جای عشق و نادر شدن وحدت و صمیمت در تمدن امروز از عوامل به تاخیر افتادن ازدواج در جوانان است.
در غرب، خانواده را به چشم یک شرکت تجاری نگاه میکنند
مطهری بیان کرد: خانواده در اسلام با غرب بسیار متفاوت است چرا که یک همدلی ، وحدت و همرنگی در ایران وجود داشته و در غرب خانواده را به عنوان یک شرکت تجاری میدانند بنابراین ما نمیتوانیم به مسائل مربوط به ازدواج و خانواده مانند مسائل راهنمایی و رانندگی و لوله کشی برق نگاه کنیم.
وی با بیان اینکه فریاد غرب در خصوص مشکلات خانوادگی بیشتر از ما است و ما نمیتوانیم از آنها تقلید کنیم، ادامه داد: معتقدم علت اصلی افزایش سن ازدواج از موضوع فرهنگی است.
علی مطهری در این مناظره درباره تشریح قانونی که برای مسائل ازدواج در مجلس مصوب شده بود اظهار داشت: قانون تسهیل ازدواج جوانان در سال 84 تصویب شد یعنی در مجلس هفتم که البته آن موقع در مجلس حضور نداشتم، در آنجا تمهیدات خوبی برای تسهیل ازدواج جوانان پیشبینی شده است، مانند صندوق اندوخته ازدواج جوانان، کمیته سامان ازدواج که این کمیته باید هر 6 ماه یک بار و دولت نیز هر سال، یک بار به کمیسیون فرهنگی مجلس گزارش میداد.
وی افزود: مساله مسکن موقت برای کسانی که به تازگی ازدواج میکنند ظاهرا تا مدت 3 سال و کمک هزینه زندگی برای زوجهایی که به تازگی ازدواج کردهاند و هیچکدام محل درآمدی ندارند به مدت 2 سال به صورت قرضالحسنه و همین طور در اختیار قرار دادن فضاهای مناسب برای برگزاری جشن و مراسم ازدواج از طرف نهادها، شهرداریها و موسسات عمومی که از اینگونه امکانات دارند صورت پذیرد.
مطهری ادامه داد: این مسائل پیشبینی شده است و قرار بوده است که آییننامه اجرایی این قانون هم حداکثر ظرف 3 ماه توسط دولت تهیه و به تصویب هیئت وزیران برسد که ظاهرا این کار انجام نشد و این قانون به طور جدی اجرا نشد به نظر میرسد قانون خوبی است و میتوانست بخشی از مشکلات را حل کند.
تحریم و ادغام سازمانهای ملی جوانان و تربیت بدنی، از دلایل اجرا نشدن قانون تسهیل ازدواج
وی در پاسخ به سوال مجری درباره اینکه این قانون بیشتر جنبههای اقتصادی دارد عنوان کرد: البته جنبههای فرهنگی نیز دارد مثلا در ماده 5 بند الف این قانون آمده است، تسهیل باورها و آداب و رسوم مانع و مزاحم ازدواج جوانان در مناطق مختلف کشور، تشویق جوانان و خانوادهها به برپایی مراسمهای گروهی و کاهش هزینههای تشریفاتی ازدواج، و همین که روز اول ذیالحجه روز ازدواج جوانان نامگذاری شد، تا باعث تشویق مساله ازدواج شود. مثلا این قانون جنبه فرهنگی هم دارد حتی بحث صداوسیما نیز مطرح شده است زیرا در این مقوله وظایفی دارد ولی به هر حال بیشتر این قانون جنبه اقتصادی دارد و میتوانست بخشی از این مشکل را حل کند.
مطهری بیان داشت: به هر حال امروز ما در یک شرایط خاصی هستیم یعنی از حدود 2 سال پیش با توجه به تحریمهای اقتصادی ما الان در شرایط ویژه اقتصادی هستیم و مشکلات دوچندان شده است بنابراین شاید اجرای بخشی از این مواد قانونی به خاطر کم شدن درآمدهای دولت شاید برای آن مشکل بوده است. به هر حال این قانون به درستی اجرا نشد و شاید ادغام سازمان ملی جوانان و سازمان تربیت بدنی به شکل وزارت ورزش و جوانان که خودش باعث شد وقفهای ایجاد شود این مساله نیز باعث یکی از علتهای درست اجرا نشدن این قانون باشد.
عباسی وزیر سابق ورزش و جوانان دولت یازدهم در بخش دوم این مناظره که مربوط به ارائه راهکارها بود، اظهار داشت: در زمان تصویب طرح قانونی که توسط مجلس انجام شد بنده نیز حضور داشتم؛ مفاد این طرح قانونی نشانگر این بود که مجلس دغدغه مهمی در تسهیل امور ازدواج داشته است اما در حال حاضر دغدغه مهم مسائل اقتصادی است به همین دلیل بیشترین مفاد این قانون به نیازهای جوانان پرداخته است.
حسین باهر در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا موضوع ازدواج دانشجویی موفق بوده یا خیر؟ اظهار داشت: این سوال بسیار بجاست چراکه بنیانگذار تفکر ازدواج دانشجویی در دانشگاه شهید بهشتی بنده بودم و این امر در آنجا خوب اجرا شد.
وی ادامه داد: موضوع ازدواج دانشجویی از مردمی بودن در آمد و برخی دانشجویان در این راستا سوءاستفاده کردهاند چراکه ازدواج آنها هدفدار و نظاممند نبود.متأسفانه در خوابگاه شاهد حضور بسیاری از این دانشجویان بودیم.
باهر در پاسخ به پرسش دیگری مبنی بر اینکه طرح ازدواج دانشجویی موفق بوده یا خیر؟ تصریح کرد: این طرح هم موفق بوده و هم ناموفق.
سویزی در ادامه اظهارات علی مطهری گفت: موضوع ازدواج در راس امور کشور قرار ندارد زمانی که 8 سال جنگ تحمیلی را پشت سر میگذاشتیم همه دنیا در برابر ما بود اما ما بر آنها فائق شدیم این نشان میدهد عزم ملی در برابر مشکلات پیروز است.
وی با بیان اینکه باید باور کنیم که ازدواج ضرورت جامعه ما است تصریح کرد: 8 تا 13 میلیون جوان در آستانه ازدواج قرار دارند اما اگر این میزان علاقمند به تحصیل وجود داشت و در دانشگاهها بسته بود همه جا فریاد و فقان میکردند. مسئله ازدواج نیز باید راس امور باشد و برای آن عزم ملی به کار گرفته شود.
سویزی خاطرنشان کرد: همانطور که خیرین مدرسه ساز در کشور وجود دارد باید جامعه خیرین را برای ازدواج جوانان با مدیریتی درست بسیج کنیم همچنین میتوان به ایجاد تعاونی خویشاوندی پرداخت چرا که اگر این امر نیز با یک مدیریت صحیح عملی شود بسیار از مشکلات مالی در فضای صله رحم برطرف خواهد شد.
وی افزود: 5 سال نخست زندگی جوانان به یاری نیاز دارد و بعد از این دوران آنها میتوانند زندگی خود را به شکل بهتری ادامه بدهند. بنابراین مسکن مهر در این حوزه با در نظر گرفتن اجاره بهای سبک میتواند در 5 سال نخست زندگی جوانان مثمرثمر باشد. همچنین میتوان از تشویقات و تسهیلات دیگری استفاده کرد و در این زمینه راهکارهای لازم را از مردم جویا شد.
رئیس مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان و دانش پژوهان جوان خاطر نشان کرد: متاسفانه مسئله چشم هم چشمی اصل زندگی را زیر سوال برده و فدای خود کرده است در واقع با چشم هم چشمی فرصت جوانی سوزانده میشود.
تقیپورفر در ادامه مناظره بررسی مسائل ازدواج به موضوع ازدواج دانشجویی اشاره و تصریح کرد: طرح ازدواج دانشجویی در وزات علوم مطرح شد که باید بگوییم موضوع آموزش، مشاوره و همسریابی باید آموزش و در دانشگاهها تشکیل شود.
وی افزود: باید معرفت در ازدواج و تشکیل خانواده را به جوانان منتقل کرده و انگیزه ازدواج را در آنها کشف کرد چراکه 60 درصد مشکلات از مقوله فرهنگی نشأت می گیرد بنابراین زمانی که 2 نفر هم کُفو یکدیگر باشند بهتر می توانند با مشکلات اقتصادی کنار بیایند.
عضو هیات علمی دانشگاه قم ادامه داد: ساختار در خصوص ازدواج دانشجویی تعریف نشده و اخیراً پیوستی در این راستا داده شده است ولی به طور کلی این موضوع بر عهده هیچ نهادی در دانشگاه و هیچ معاونت فرهنگی نیست. بنابراین باید بگوییم این موضوع نیازمند بازوی اجرایی است.
حضور دانشآموزان متأهل کنار دانشآموزان مجرد ایراد دارد؟
در یکی از سوالات مناظره از آقای مطهری پرسیده شد که آیا موافقید دختران متاهل در کنار دختران مجرد به مدرسه بروند زیرا آموزش و پرورش در حال حاضر این اجازه را نمیدهد که مطهری عنوان کرد به نظر من اشکالی ندارد، بنده نیز در این مساله انتقاد کردم به خاطر اینکه نگرانی آنها این است که به اصطلاح برخی مسائل زناشویی در مدرسه بازگو شود و این مساله را خطری برای دختران میدانند در حالی که امروز فکر نمیکنم چیز مجهولی برای دختران و پسران وجود داشته باشد.
حجتالاسلام نقیپورفر در ادامه پاسخ به این پرسش عنوان کرد: هر چیزی آفتی دارد و به خاطر آفت نباید صورت مساله را پاک کرد و این کار غلط است.
مهری سویزی نیز در ادامه این سوال عنوان کرد: صرف یک صحنه و یک لحظه نیست که روی آن داوری شود همکاران و مدیران مدارس گزارش میدادند و عنوان میکردند دختر ازدواج کرده آمده بود سر کلاس رعایت هم کرده بود و به وی نیز تذکر داده شده بود که عکسهایش را نشان کسی ندهد و قصههایش را برای کسی بازگو نکند تا دیگران را تحریک نکند. معلم آمده بود سر کلاس و آن دانشآموز دختر متاهل تکلیف خود را به درستی انجام نداده بود و این دختر مورد بازخواست قرار گرفته بود و فردای آن روز آقایی آمده بود جلوی در مدرسه و عنوان کرده بود که من شوهر این خانم هستم و شما چرا با زن بنده اینگونه رفتار کردهاید زیرا همسر بنده باردار است و رفتار شما باعث مشکل شده است.
وی ادامه داد: ببینید یک صحنه و یک لحظه نیست که روی آن داوری شود ولی با این حال برای اینکه باب ازدواج را در سنینی که تقاضا وجود دارد و خانواده نیز تمایل دارد و پسر خوبی نیز برای خواستگاری آمده است و برای اینکه باب ازدواج را نبندیم بنده که سالها مشاور وزیر در امور زنان بودم یعنی در سال 84 و 85 آمدیم یک بخشنامهای آمادهسازی کردیم و به مدارس فرستادیم و مدیران نیز توجیه شدند موارد خاصی را که چنین موضوعاتی وجود دارد اگر بتوانند بیایند از کمیسیون مجوز بگیرند و مدیریت کنند این مساله بلااشکال است.
سویزی در پاسخ به این پرسش که آیا هنوز این بخشنامه اعتبار دارد تصریح کرد: بنده نشنیدم که این بخشنامه ابطال شده باشد.
برخی دانشجویان از ازدواج دانشجویی سوءاستفاده کردند
سویزی در ادامه این مناظره با بیان اینکه باب سوءاستفاده در هیچ چیز را نمیتوان بست، تاکید کرد: موضوع ازدواج دانشجویی باب سواستفاده برای برخی از دانشجویان را باز کرده است به این شکل که برخی دانشجویان در ازدواج دانشجویی و مراسم آن شرکت میکنند و بعد به شهرستان خود برگشته و در آنجامراسم مفصل میگیرند در واقع از امکانات استفاده کرده و بعد مراسمی جدا از مراسم ازدواج دانشجویی میگیرند.
وی بیان کرد: باید فرهنگ وساطت را به نوع جدید احیا کنیم چرا که این امر نیاز است عملاً وقتی روش غیرسنتی کنار رود دوست شدن تایید شده و جذابیت غریزه باعث میشود که جوانان در روابط یکدیگر را نشناسند که این خود مشکل اساسی است.
سویزی با بیان اینکه باید فرهنگ وساطت به طور جدی احیا شود، عنوان کرد: در ازدواج خویشاوندی ما شاهد 5 درصد طلاق هستیم که 25 درصد طلاقها مربوط به ازدواجهای غیراین امر است در حقیقت رفت و آمدها باعث میشود که خصلت ها از چشم یکدیگر پوشیده نشود.
مطهری در ادامه پرسش درباره حضور دختران متاهل در کنار دختران مجرد در مدارس عنوان کرد: بنده یک جمله اضافه کنم یکی از آثار خوب حضور دختران متاهل در کنار دختران مجرد در مدارس این است که بقیه نیز برای ازدواج تشویق شوند و این مساله یکی از آثار خوب است ولی ما به خاطر درصد کمی از مسائلی که وجود داشت نباید جلوی این کار درست را بگیریم.
سویزی نیز در ادامه این سوال عنوان کرد ما نیز اقداماتی در این زمینه انجام دادیم تا باب درست این قضیه بسته نشود ولی جلوی مشکلات ان نیز گرفته شود.
باهر نیز در ادامه پاسخ به این پرسش بیان داشت باید آموزش خانواده در دانشگاهها و مراحل مختلف ارائه شود تا بچهها از همدیگر نخواهند کلمات ناجور را فراگیرند. همه ما دوران نوجوانی و جوانی را گذراندهایم. آموزشهای غلط را از همنوعانمان گرفتهایم و چه بهتر است که آموزشهای خوب را یک بزرگواری به ما یاد دهد. بنده خوب یادم هست کلاس هفتم بودم آسیدرضا برقعی تمام مسائل جنسی را بسیار رک و ساده و صاف برای همه ما عنوان میکرد.
محمد عباسی تاکید کرد: هر کدام از مزایایی که برای تسهیل در ازدواج در مدارس تعیین شده حتما دارای آسیبهایی است ولی نباید به واسطه این آسیبها مانعی برای این تسهیلات ایجاد کرد.
تقسیم وظایف بین وزارت ورزش و مرکز امور زنان ریاستجمهوری برای تسهیل در ازدواج جوانان
وی در ارتباط با ازدواج دانشجویی تاکید کرد: ما نباید همه مسائل را از هر سازمانی توقع داشته باشیم و هدف از ازدواج دانشجویی آن بود که افرادی که امکان برگزاری جشن را نداشتند با استفاده از ازدواج دانشجویی عنوان کنند که مراسمی به مناسبت ازدواجشان برگزار شده است و اخیرا توافقی میان وزارت ورزش و جوانان و تعدادی از سازمانها انجام گرفت که تقسیم کاری در این عرصه انجام شود.
عباسی ادامه داد: در این توافقنامه مقرر شد تا مسائل قبل از ازدواج و ترغیب جوانان به ازدواج توسط وزارت ورزش و جوانان دنبال شود و مسائل مرتبط با پایداری ازدواج به معاونت امور زنان ریاست جمهوری سپرده شود. همچنین آسیبهای پس از ازدواج به دلیل برخورداری از نقش مشاورهای به سازمان بهزیستی واگذار شود.
وزیر سابق ورزش و جوانان تاکید کرد: اگر این تقسیمبندیها انجام شود و به صورت تخصصی با آنها برخورد و پیگیری شود میتوان همه مسائل را در جای خودش حل کرد.
وی در پاسخ به این سوال که آیا بود و نبود وزارت ورزش در امر تسهیل ازدواج تاثیری داشته گفت: با توجه به قوانین فعلی پاسخ منفی است چرا که در قانون، تسهیل ازدواج خطاب به وزارت ورزش و جوانان نبوده و در برنامه چهارم و پنجم نقشی برای ورزش و جوانان قائل نشده و سازمانی میتواند در این زمینه موثر باشد که دارای اختیارات لازم باشد.
در بخش دیگری از این مناظره از نقیپورفر پرسیده شد آیا تسهیل ازدواج ضروریتر است یا گشت ارشاد و وی گفت: مجازات آخرین راهکار دینی است و به امر به معروف و نهی از منکر تقدم دارد.
عباسی ادامه داد: ستاد امر به معروف و نهی از منکر به صورت برعکس کار میکند. چرا که قرآن میفرماید باید ابتدا همه حوزهها را تحت پوشش امر به معروف قرار داد و نه نهی از منکر و پس از آن باید الزامات امر به معروف و نهی از منکر را مهیا کرد.
وزیر سابق ورزش و جوانان افزود: اگر دختر و پسر جوانی را بگیرند و آنها عنوان کنند ما برای ازداوج مشکل داریم و شما چه راهکاری را پیشنهاد میدهید ستاد عنوان میکند این مسئله به ما ربطی ندارد. لذا ستاد بر اساس مفاد قرآن کارکردی به صورت عکس دارد و دعوت به خیر مقدم به نهی از منکر است و تسهیل ازدواج بر گشت ارشاد شرعا و عقلا مقدم است.
وی تاکید کرد: نهادهای فرهنگی ما نقش اساسی را در این زمینه دارند و معنا ندارد همه فشارها بر روی نیروی انتظامی باشد.
اصل زندگی فدای دکور زندگی شده است
سویزی در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه چطور میتوان بینشها را ارتقا داد، اظهار داشت: در این موضوع نقش خانواده بسیار اساسی است به ویژه مادرانی که قدرت انتقال ارزشهای خود را به فرزندانشان دارند. دخترانی که تحصیلات عالی دارند خانواده در ایجاد بینش صحیح در آنها نقش قابل توجهی دارند اما اینکه میگویم اصل زندگی فدای دکور زندگی شده است به این شکل است که در خانواده تحصیلات فرزند خود را نادیده میگیرند و او را با افراد دیگر مقایسه میکنند که فلانی چه چیزهایی دارد و او هم باید داشته باشد.
وی افزود: بعضاً جهیزیهای که به یک دختر جوان داده میشود تکمیل است ولی آنقدر کنار آن تکبر وجود دارد که دیگر آرامشی وجود ندارد. برای ایجاد بینش دانشگاهها نیز نقش دارند ولی به دلیل آنکه آنها نهاد مسئول نیستند نمیتوان به آن اندازه از آنها توقع داشت.
نقیپورفر در ادامه اظهارات سویزی با بیان اینکه در 7 سال نخست زندگی آموزشی نداریم و این در حالی است که تربیت از نطفه آغاز میشود، گفت: این مسئله نیاز به تعلیم دارد ما باید ازدواج را مدیریت کرده و آن را از مشاوره و آموزش در بخش همسریابی آغاز کنیم اگر این مسئله که یک خانم و آقا هم کوف یکدیگر هستند یا خیر را از ابتدا مورد بررسی قرار دهیم وضعیت بهتری حاصل خواهد شد.
وی با بیان اینکه خانواده باید تحت پوشش آموزش قرار گیرد و اگر این امر در خانوادهها عملی شود نسل مناسبی تربیت خواهد شد، تصریح کرد: 7 سال اول و دوم عمر افراد عمر شکل گیری شخصیت و دوره سوم دوره آموزشهای حرفهای است.
عباسی نیز در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه چرا درباره مسائل اساسی ازدواج وحدت نظر وجود ندارد، گفت: ازدواج یکی از مهمترین مقولههای زندگی است و نمیتوان توقع داشت در این حوزه همه هم نظر باشند.اما اتحاد عملکرد و منابع در این حوزه بسیار لازم است و همه وظیفه دارند مسئولیت پذیر باشند در واقع والدین و دولت باید مسئولیتشان در این زمینه بپذیرند.
وی ادامه داد: اگر منظور سوال کننده این است که ارکان مربوطه در ارتباط با این امر همنظر نیستند اینطور نیست زیرا در کلیت همنظر هستند.
علی مطهری نیز در ادامه اظهارات عباسی گفت: ما بر اینکه ازدواج جوانان به موقع انجام شود تاکید داریم اما اگر کسی هم دیر ازدواج کند مهم نیست زیرا بحث درباره جوانانی است که علاقمند به ازدواج هستند اما به دلیل مشکلات اقتصادی و نظرات غلطی که در این حوزه وجود دارد ازدواجشان به تاخیر میافتد.
حجتالاسلام نقیپورفر در ادامه این مناظره اظهار داشت: باید از امام حسن و امام سجاد که در 18 سالگی ازدواج کردند الگو بگیریم و اگر اکنون شاهد افزایش سن ازدواج هستیم این موضوع مربوط به بعد از انقلاب، همراه با انقلاب صنعتی است؛ اگر نخبگان ما در سن مناسب و به هنگام ازدواج کنند میتوانند پتانسیل خود را برملا کنند.
وی با بیان اینکه قانون برای اکثر قاطع جامعه یعنی 95 درصد است که باید برای آنها تصمیم گرفته شود، اظهار داشت: برای 95 درصد از جامعه قاعده وضع میشود که در چه سنی باید ازدواج کنند.
ازدواج زود مدنظر نیست بلکه ازدواج به موقع مهم و مدنظر است
عباسی در ادامه این مناظره بیان کرد: به طور حتم باید افراد در سن متناسب ازدواج کنند و این موضوع باید به شکلی باشد که طرفین آمادگی داشته و بتوانند ازدواج کنند.
وی ادامه داد: ازدواج زود مدنظر نیست بلکه ازدواج به هنگام و به موقع مدنظر است که باید براساس شرایط این اتفاق رخ دهد.
نمایندگان از نظر اقتصادی قشر متوسط جامعه هستند
علی مطهری در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه سن متوسط ازدواج فرزندان نمایندگان کی است، اظهار داشت: نمیتوان که سن متوسط ازدواج فرزندان نمایندگان کی است، چرا که باید آمار این موضوع را درآورد.
وی در خصوص اینکه آیا نمایندگان قشر مرفه هستند یا خیر، گفت: معمولا نمایندگان جزء قشر متوسط جامعه از نظر اقتصادی هستند وجزء قشر مرفه نیستند. به طور مثال پسر بنده اخیرا در سن 27 سالگی ازدواج کرد که حتی به آن گفتیم بسیار دیر ازدواج کرده است.
مطهری در پاسخ به سوال مجری مبنی بر اینکه آیا پسر شما فرمول آقای باهر را رعایت کرده است، گفت: بله عروس بنده 22 ساله است و این فرمول رعایت شده است.
اولویت و اصل بر تک همسری است
باهر، جامعهشناس در ادامه این مناظره بیان کرد: ازدواج باید به شکلی صورت بگیرد که هر دو طرفین به ساحت زوجین جنسی رسیده باشند و موضوع ازدواج دوم و سوم در موضوعی دیگر مطرح است، سویزی در ادامه صحبتهای آقای باهر بیان کرد: نباید ازدواج دوم و سوم را عادیسازی کنیم.
تقیپورفر بیان کرد: اصل ازدواج بر تک همسری است و تعدد زوجین شرط عدالت است.
وی بیان کرد: در حال حاضر جوانان دچار مشکل هستند که 3 الی 4 میلیون مطلقه در جامعه داریم بنابراین باید موضوع تکهمسری در اولویت قرار گیرد و جامعه ما مبنی بر تکهمسری است.
سایتهای همسریابی؛ تهدید یا فرصت؟
سویزی در پاسخ به این پرسش که آیا شما موافق سایتهای همسریابی هستید عنوان کرد: این سایتهای همسریابی تعدد و تکثر خیلی گوناگونی دارند بعضی از آنها واقعا شکار سوژهها است برای یک نیتهای غلط. اما اگر موردی وجود داشته باشد که کاملا شناسنامهدار با عملکرد درست باشد و واقعا بتواند این سایتها طرفین را زمینه گفتوگو، مشاوره و شناخت را برایشان فراهم کند و همان فرهنگ وساطت نوین را مهیا کند یعنی همان چیزی که در خانواده قرار بود اتفاق بیفتد و دریک محیط گسترده اجتماعی صورت پذیرد بتوانند در چارچوب شئونات انسانی و حرمتگذاری به کرامت دختر و زمینه برای شناخت انجام دهند قطعا میتواند مفید واقع شود. ولی به طور خاص اطلاعی ندارم چه سایتهایی در این حوزه موفق هستند ولی فرهنگ وساطت باید احیاء شود و از ظرفیتها و بسترهای جدید نیز استفاده شود.
حجتالاسلام نقیپورفر نیز در ادامه پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا با فعالیت سایتهای همسریابی موافق هستید عنوان کرد: بنده هم نظرم این است که از این فرصت که یک نعمت روز است باید استفاده کنیم و از این کج سلیقیگی و بیسلیقگی که از این امکانات استفاده نمیکنیم برحذر باشیم.
وی افزود: با یک هیئت امنای قدرتمند و قابل اعتماد که به مردم نیز باید معرفی شود مبنی بر اینکه این افراد امین آنها هستند میتوان 50 درصد مسائل فرهنگی ما که مربوط به همسریابی است را حل کرد. بنده تجربه بیش از 30 سال در این حوزه را دارم و میبینم که افراد آمدهاند ولی همسر خود را پیدا نمیتوانند بکنند. از در و همسایه میخواهند شروع کنند ولی موردی پیدا نمیشود یا باید از دانشگاهها این کار را انجام دهیم که هنوز هم این کار را نکردهایم. حتما قدرت انتخاب به خصوص در دختران را بالا ببریم.
نقیپورفر ادامه داد: ما الان شرایطی پیدا کردهایم که دختر منتظر است که چه کسی میآید خواستگاری او؛ اگر خودش بخواهد اقدام کند آسیب بعدی را همراه دارد و بعدها بر سرش منت میگذارند که تو دنبال من آمدهای من که دنبال شما نیامدهام. این عزت خانمها را باید داشته باشیم و این عزت خانمها باید همیشه باشد حتی فرصت مناسب نیز به دختر بدهیم و باید سایتهای همسریابی با کمک نهادها در دانشگاهها استفاده کنیم که میتوانند ازدواجهای سالم را چندبرابر کنند. زیرا همسریابی بخش بسیار مهم است. دانشجوی دختری در دوره دکترا پیش من میآید و میگوید استاد آیا امکان دارد دانشجوی پسری که برای خواستگاری من آمده است را چکاب کنید زیرا آنها نیاز دارند و باید افراد پخته از خانمها و آقایان که فرهیخته هستند موارد راشناسایی کنند، مشاوره دهند و سرویسدهی به طرف دیگر بدهند.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا زشت است که خانمی به آقایی پیشنهاد ازدواج دهد، گفت: این یک فرهنگ است که خانم همیشه طلبکار باشد و آقا بدهکار و ناز خانم را بکشند و این مسئله بسیار مهم است تا شاکله شخصیت خانم حفظ شود و قدرت انتخاب خانم بالا رود.
علی مطهری در پاسخ به پرسش خبرنگار خبرگزاری تسنیم، مبنی بر اینکه با وجود 13 میلیون مجرد در آستانه ازدواج و مشکلات اقتصادی، چرا آنها را به ازدواج به هنگام تشویق میکنیم در حالی که شغل و درآمد مناسبی ندارند چرا قانون تسهیل ازدواج اجرایی نمیشود و مجلس برای حل مشکلات اقتصادی در بودجه 93 چه خواهد کرد، گفت: اینطور نیست که قانون تعیین شده قابل اجرا نبوده باشد اما اینکه گفته میشود مشکل اصلی جوانان در حوزه اقتصادی است باید باز شود .
وی افزود: اگر فکر میکنیم یک جوان برای ازدواج باید یک خانه یا شغل پردرآمد داشته باشد و ادب و تشریفات خاص را عمل کند این مشکلات حل نخواهد شد؛ اما اگر اینطور نگاه کنیم که خانوادههایی که یک طبقه از محل سکونتشان خالی است یا چند اتاق اضافه دارند که میتوانند در اختیار زوج خود بگذارند به آنها کمک کردهایم. متاسفانه براساس عرفی که حاکم شده برخیها برای اینکه خودی نشان دهند حاضر نیستند در محل سکونت خانوادهشان زندگی کنند این مسائل است که ازدواج را به تاخیر انداخته است.
عباسی نیز در ادامه اظهارات مطهری گفت: به طور حتم قانون تسهیل ازدواج باید قابل اجرا باشد اما مجلس جلوی آییننامه ساماندهی مراکز مشاوره که 11 ماه برای آن زحمت کشیده شد را گرفت.
حسین باهر نیز در ادامه این سوال که آیا با سایتهای همسریابی موافق هستید عنوان کرد: یک نکتهای که هم دینی و هم علمی و عملی است، آن است که در هستی، انتخاب همیشه توسط جنس مونث اتفاق میافتد. حتی از زمان عقول اسپرم تا عقد ازدواج باید وکیل زن انشاء آن عقد را انجام دهد ولی در عمل انجام به دستورات اسلام ما 180 درجه فرق کرده است یعنی ما الان دخترمان باید صبر کند تا یکی بیاید یا نیاید و به قول حاج آقا(تقیپورفر) ناز هم بکند. در حالیکه ناز برای آن است که زن مظهر ناز است و مرد مظهر نیاز؛ و بایستی این دو مظهر همچون گل و درخت با یکدیگر همخوانی داشته باشند.
باهر در پاسخ به این پرسش که شما مخالف این نیستید که خانمی از آقایی برای خواستگاری ازدواج کند عنوان کرد: فرهنگ باید بالا برود که اگر چنین کاری صورت پذیرفت مشکلی پیش نیاید.
خواستگاری دختر از پسر خلاف طبیعت است
مطهری نیز با اشاره خواستگاری خانمها از آقایان گفت: اینکه به طور استثنایی خانمی از آقایی خواستگاری کند حرام نیست ولی خلاف طبیعت است.
وی تاکید کرد: خواستگاری مرد از زن احترامی است که از سوی مرد به زن گذاشته میشود و همواره در طبیعت زن مظهر ناز است و مرد مظهر نیاز و طلب. بنابراین زنی که از مردی خواستگاری میکند ارزش خودش را پایین آورده و در آینده به ضرر خودش خواهد بود.
سویزی نیز در ارتباط با خواستگاری زن از مرد تاکید کرد: اولین ازدواج هستی الگویی است برای تمام ازدواجهای عالم و بنا بر روایاتی که از خواستگاری حضرت آدم (ع) عنوان شده آمده که حضرت آدم خداوند را مورد خطاب قرار داد و گفت من در برابر خودم کسی را میبینم که نسبت به او میلی دارم و خداوند فرمود او را از من بخواه و اینچنین خواستگاری را به او آموخت.
وی ادامه داد: نکته دیگر در این خواستگاری آن است که خواستار بودن متفاوت از مسئله خواستگاری است. اگر زنی با مردی برخورد کرد و به این نتیجه رسید که ویژگیها و الگوهای او متناسب با آن مرد است میتواند خواستار او باشد ولی وقتی این خواستار بودن اظهار شد تبدیل به خواستگاری میشود و مناسبتر آن است که خواستگاری از سوی مرد انجام شود.
سویزی با اشاره به محیطهای مجازی و استفاده از فرهنگ وساطت تاکید کرد: محیط های مجازی برای فرهنگ وساطت باید فعال شود چرا که متاسفانه بسیاری از دخترها و پسرهایی که امروز آمادگی ازدواج دارند قادر به شناسایی همکفوان خود نیستند و باید دیگران در امر همسریابی و همسرشناسی آنها را یاری دهند لذا محیطهای مجازی اگر به وسیله افرادی صلاحاندیش اداره شوند میتوانند کمک بسیاری را در این مورد داشته باشند.
مطهری نیز در بخش دیگری از این مناظره به سایتهای همسریابی اشاره کرد و با بیان اینکه وزارت ورزش و جوانان مسئول صدور مجوز سایتهای همسریابی است و سازمان بهزیستی مسئول صدور مشاورههای قانونی است تاکید کرد: اگر سایتهای همسریابی تحت نظارت مراکز مشاوره و به طبع وزارت ورزش و جوانان به فعالیت خود ادامه دهند و بتوانند اعتماد مردم را جلب کنند مسئلهای پسندیده است ولی رها کردن آنها باعث میشود سوء استفادههایی در این رابطه انجام شود لذا از وجود سایتهای همسریابی در صورت وجود داشتن نظارت بسیار خوب است.
وی در پایان مشاوره، پدر و مادر و دختر و پسر را 3 راس ازدواج دانست و تاکید کرد: هماهنگی عمل میان این 3 راس باعث میشود تا ازدواجها به سرانجام خوبی برسد.
در شرایط برابر، تسهیلات اول باید به پسران تعلق گیرد
مطهری در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه قانون تسهیل ازدواج جذب کننده نیست و در آن مشکلاتی نظیر سربازی مطرح نشده و همچنین زمانی که جوانان در دانشگاه که سن ازدواج است میخواهند ازدواج کنند باید به سربازی بروند و از این امر به دور میشوند در این خصوص توضیح دهید، اظهار داشت: در قانون صندوق اندوخته جوانان،اجاره 3 ساله مسکن به جوانان و کمک هزینه و مراسم جشن عروسی در فضای مناسب در نظر گرفته شده است درست است این موارد به قدر کافی و میسر نبوده ولی میتوان آن را افزایش داد.
وی ادامه داد: اگر اولویت برای جوانان در نظر بگیریم بین دختر و پسری که در شرایط مساوی هستند اولویت را برای پسران در نظر میگیریم چرا که آنها در آستانه ازدواج مسئول پرداخت نفقه هستند بنابراین ابتدا آنها را در اولویت قرار میدهیم.
این نماینده مردم بیان کرد: در برخی از کشورها تسهیلات خودرو نیز داده میشود که ما هم باید تسهیلات بیشتری برای ازدواج به جوانان بدهیم به طور مثال در خصوص تخفیف خودرو میتوانیم اقداماتی مناسب را داشته باشیم. مانند عربستان که به زوجهای جوان قیمت خودرو خود را یک سوم ارزانتر میدهند؛ ما هم باید در کشور چنین کارهایی را برای تشویق جوانان به ازدواج داشته باشیم.
مطهری بیان کرد: این قانون اجرا نشد که اگر اجرا میشد بسیار موثرتر بود ما باید بگوییم که موضوع اشتغال و مسکن از مواردی است که باید به طور جدی به آن توجه کرد.
نقیپورفر در این راستا گفت: باید تسهیلات ازدواج برای جوانان را جدی در نظر بگیریم.
دولت بدون قانون نمیتواند امتیاز و تسهیلات دهد
عباسی در پاسخ به سوال خبرنگاری مبنی بر اینکه با توجه به نظرات مردم اگر مشکلات اقتصادی حل شود مشکلات فرهنگی نیز حل خواهد شد، توضیح دهید و اینکه بگویید قانون برای تسهیل ازدواج موفق بوده یا خیر؟ و اینکه برای تشویق به ازدواج باید چه کرد و این موضوع که بازپرداخت وام آنقذر سنگین است که جوانان ترجیح میدهند وام نگرفته و به طلاق روی می آورند اظهار داشت: بنده مدتی نماینده مجلس بودهام و باید بگویم که دولت به هیچوجه نمیتواند تا زمانی که قانون نباشد، امتیازی دهد و همچنین فرصتی در این راستا پیشبینی کند.
وی ادامه داد: بنده توصیه کردم قانون را شعاری ننویسید چرا که وقتی اجرا نشود مشکلات بسیاری را ایجاد میکند.
وزیر ورزش و جوانان دولت دهم در پایان بیان کرد: سالانه 800 هزار ازدواج در کشور شکل میگیرد که باید به هر یک از آنها 3 میلیون تومان بدهیم اگر این میزان 10 میلیون تومان بود چطور میتوانستیم این مبلغ را به آنها پرداخت کنیم.
+ نوشته شده در ساعت توسط حسین سعیدی سردفتر ازدواج 54و طلاق 39
|
حسين سعيدي سردفتر ازدواج و طلاق