ازدواج و  طلاق  (سردفتر )

مال و جان همسرش دفاع کند و با رعایت ضوابط و مقررات و اخلاق اسلامى کانون خانواده را گرم و باصفا گرداند و در تعلیم و تربیت صحیح فرزندانش سعى و کوشش کند. به همین جهت در احادیث، دین‏دارى در رأس مزایاى گزینش همسر قرار گرفته است.

حضرت صادق علیه‏ السلام فرمود: «اگر مرد با زنى براى جمال یا مالش ازدواج کند به همین امر واگذار مى ‏شود ولى اگر براى دین‏دار بودن با او ازدواج کند خدا مال و جمال را نیز نصیبش مى ‏گرداند.»(۱)

رسول خدا صلى ‏الله ‏علیه ‏و‏ آله فرمود: «هرکس با زنى فقط براى جمالش ازدواج کند به مطلوب خود نخواهد رسید و هرکس فقط براى مال ازدواج کند خدا او را به همین امر واگذار مى ‏نماید. پس شما به خواستگارى زنى بروید که دین‏دار باشد.»(۲)

پیامبر اکرم صلى ‏الله‏ علیه ‏و‏ آله فرمود: «هرکس با زنى براى مالش ازدواج کند خدا او را به همین امر واگذار مى ‏نماید و هرکس که براى جمالش ازدواج کند به چیزى مى ‏رسد که از آن کراهت دارد و هرکس که براى دین‏دارى ازدواج کند خدا هر سه را برایش جمع مى ‏کند.»(۳)

مردى خدمت رسول خدا صلى ‏الله‏ علیه ‏و ‏آله رسید تا در امر ازدواج با او مشورت کند، رسول خدا فرمود: با زن دین‏دار ازدواج کن تا خدا به زندگى تو برکت دهد.»(۴)

بنابراین، کسانى که درصدد انتخاب همسرند به ویژه افراد دین‏دار، باید ایمان و دین‏دارى را شرط ضرورى محسوب بدارند و براى یافتن آن، کمال سعى و جدیت را به عمل آورند. والدین پسر و دختر نیز باید در انتخاب همسر براى فرزندان خود موضوع ایمان و دیانت و تقیّد به ضوابط و مقررات شریعت را یک شرط اساسى بدانند و در یافتنِ چنین فردى به پسر و دخترشان کمک نمایند.

در این جا ممکن است کسى به سخنان گذشته خرده بگیرد و بگوید: دین‏دارى را نمى‏توان مزیت به حساب آورد، زیرا ما افرادى را مى ‏بینیم که دین‏دار یعنى اهل مسجد و نماز و روزه و زیارت و توسل و دعا هستند ولى با همسرشان رفتار خوبى ندارند، برعکس افراد دیگرى را هم سراغ داریم که معروف به دین‏دارى نیستند ولى رفتارشان با خانواده خوب است، براى حل این شبهه ناچارم به چند مطلب اشاره کنم:

۱ـ ایمان و دین‏دارى عقیده‏ اى قلبى است که به وسیله عمل مى ‏توان اصل وجود آن و درجاتش را کشف کرد. هرچه ایمان انسان قوى‏تر باشد طبعاً عمل بهتر و بیشترى را به همراه خواهد داشت، برعکس از بى ‏تقوایى و کم‏ توجهى به وظایف و مقررات دینى مى ‏توان به مقدار ضعف ایمان پى برد. بنابراین کسى دین‏دار کامل محسوب مى ‏شود که به همه مقررات و وظایف دینى، عبادى، اخلاقى و اجتماعى مقیّد باشد. اگر کسى به بعضى احکام و مقررات عمل مى ‏کند و به بعضى دیگر تقیّد ندارد، دین‏دار کامل محسوب نمى‏ شود ولى به همان اندازه که عمل مى‏ کند قابل اعتماد خواهد بود، از همین جهات هم بر افراد دیگر برترى دارد؛ مثلاً کسانى که اهل نماز و روزه هستند ولى اخلاق خانوادگى‏شان خوب نیست، گرچه از جهت اخلاق نقطه ضعف دارند و دین‏دار محسوب نمى‏ شوند ولى تقیّد به نماز و روزه و سایر مراسم دینى برایشان یک مزیت محسوب مى ‏شود، نهایت این که نباید به این مقدار اکتفا کرد.

۲ـ دین‏دارى افراد را فقط با نماز و روزه و پاره‏اى از مراسم مذهبى، نمى‏توان کشف کرد، زیرا این قبیل امور کارهاى ساده‏اى هستند که انسان به تدریج به آنها عادت مى‏ کند. بلکه دین‏دارى را به وسیله امانت‏دارى و وفاى به عهد و اجتناب از مال حرام و درست‏کارى و تقیّد به امر به معروف و نهى از منکر، و رعایت حقوق دیگران و اجتناب از ظلم و تعدى، مى ‏توان تشخیص داد. بنابراین در تشخیص دین‏دارىِ افراد نباید به نماز و روزه و انجام پاره‏اى مستحبات اکتفا کرد، بلکه نیاز به کنجکاوى و دقت بیشترى دارد.

حضرت صادق علیه ‏السلام فرمود: «به نماز و روزه مردم مغرور نشوید، زیرا بعضى مردم به نماز و روزه عادت کرده‏اند، آن چنان که از ترک آنها ناراحت مى‏ شوند. در تشخیص مراتب دین‏دارى، آنها را به وسیله راست‏گویى و امانت‏دارى امتحان کنید.»(۵)

۳ـ بهترین وسیله براى تشخیص دین‏دارى یک شخص معاشرت و در صورت امکان معامله است. در این مورد از دوستان و خویشان و معاشرین آنها مى ‏توان تحقیق کرد. به هر حال تشخیص دین‏دارى افراد کار آسانى نیست، ولى اگر در انتخاب همسر معیارى مهم و ضرورى شناخته شد باید براى احراز آن جدیت و تلاش کرد و از هر طریق ممکن استفاده نمود.

پاورقی:

۱ . همان ، ص ۳۰: «اذا تزوّج الرجل المرأة لجمالها او لمالها و کل الى ذلک و اذا تزوّجها لدینها رزقه اللّه‏ المال و الجمال».

۲ . همان، ص ۳۱: «من تزوج امرأة لا یزوّجها الاّ لجمالها لم یرفیها ما یحبّ ومن تزوّجها لما لها لا یزوّجها الاّ له و کله اللّه الیه فعلیکم بذات الدین».

۳ . همان : «من تزوّج امرأة لمالها و کله اللّه‏ الیه و من تزوّجها لجمالها رأى فیها ما یکره و من تزوّجها لدینها جمع اللّه‏ له ذلک».

۴ . همان ، ص ۳۰: اتى رجل النبى صلّى اللّه‏ علیه و آله یستأمره فى النکاح فقال رسول اللّه‏: «انکح و علیک بذات الدین تربت یداک».

۵ . کافى ، ج ۱، ص ۱۰۴: «لا تغترّوا بصلاتهم و لا بصیامهم، فانّ الرجل ربّما لهج بالصلاة و الصوم حتى لو ترکه استوحش، ولکن اختبروهم عند صدق الحدیث و اداء الامانة».